Blog

Voor innovatie heb je nodig: 1 ondernemer met visie en 1 ontwerpschets met de juiste architectuurprincipes

Vorige week hebben Daan Rijsenbrij en Timo ten Cate op Via Nova Architecture een pdf geplaatst over hun onderzoek naar de Digitale Kantoortuin. De bedoeling is om een open discussie over concepten en principes los te krijgen.

Hier staat de link naar de pdf: Onderzoek naar digitale kantooromgeving. Hier is de link naar hun bijdrage op Via Nova :De Digitale Kantoortuin.

Hierstaat mijn reactie op hun inzending en oproep:

Beste Timo en Daan,

Ik heb met interesse de inleiding en het pdf gelezen. Ik mis, naast alle goede en inhoudelijke teksten, een overzicht van problemen die door bestuur, directie en management (zeg maar de ondernemende populatie in de organisatie) als pijnlijk ervaren worden in de huidige kantooromgeving. Ik denk zelf ook dat de ondersteuning met een digitale werkplek en van een digitale werkplek voor medewerkers vele malen beter kan. Maar voordat er voor verbeteringen de buidel wordt getrokken in een organisatie, moet er wel een ondernemer/opdrachtgever zijn die zegt: die pijn daar, daar wil ik nu een passende oplossing voor hebben!
Ik denk dat bij de probleemstelling in de pdf met name had moeten staan: De ondernemer van vandaag onderschat nog steeds de toegevoegde waarde van informatie in zijn businessmodel.

We (= de EA community) moeten voorkomen dat de digitale kantoortuin een antwoord is op een niet gestelde vraag, een oplossing waar nog een probleem bij moet worden gezocht. Stel dat we een digitale kantoortuin gaan realiseren, dan rijst de vraag hoe effectief en efficiënt is de huidige ‘digitalisering van de kantoortuin’? Hoe meet je dat? En welke eisen stellen de opdrachtgever en andere belanghebbenden aan de vernieuwde digitale kantoortuin?

De benaming van jullie concept blokkeert in mijn ogen vernieuwing. Kantoor, tuin en digitaal zijn als concepten allen meer dan 50 jaar oud. Het is alsof je voor de ontwikkeling van een automobiel komt aanzetten met het concept: een paard-en-wagen-voorzien-van-stoommachine-en-dan-zonder-paard. We moeten de wetten van BPR in deze goed respecteren. En dat begint bij: welk probleem willen we oplossen, en hoe kan dat op een fundamenteel andere wijze? Aan komen zetten met een idee is goed, maar architecten zijn ontwerpers, dus daarom moet er een architect komen die het concept uitwerkt in een voorbeeldontwerp en daar ondernemers voor warm krijgt, en dan wordt het gerealiseerd. Nu vraag je de EA-community in een open-innovatie-constructie samen te gaan ontwerpen aan een niet gedefinieerd concept zonder inhoudelijke probleemstelling. Wel challenging, maar ik heb dat nog nooit ergens zien werken!

Alvorens zelf met een deelconcept en haar first principle te komen voor de kantoortuin (ik kan concepten en principes eigenlijk nooit los zien van elkaar), denk ik dat we even naar het concept werk moeten kijken, omdat dat het daar volgens mij om draait. Het CBS definieert werk als de inzet van menselijke capaciteit voor het produceren van goederen en diensten. In mijn visie zien we door de jaren heen dat ondernemers het werk door werknemers steeds slimmer willen laten uitvoeren, waarbij echter veel ondernemers onvoldoende goed in beeld hebben over welke menselijke capaciteit ze beschikken in hun organisatie en hoe goed ze die ondersteunen danwel aanwenden. Ik denk ook dat ondernemers niet naar werkplekken, medewerkers en kantoortuinen moeten kijken als ze het werk slimmer willen laten uitvoeren door medewerkers. Dit zijn slechts vehikels. Ondernemers (de opdrachtgevers van architectuurprogramma’s) moeten kijken naar het concept werk, of beter gezegd naar nieuwe werkconcepten. Ik lees in jullie pdf veel over inefficiënte en ineffectiviteit als mogelijke problemen. Wellicht moeten we denken in de richting van een concept als N2I2-‘Narrow-Nano-Intelligence-Infrastructure’, waarin het werk door medewerkers en computers makkelijker en sneller kan worden gedaan en dat bepaald werk door computers/nano-bots uit handen wordt genomen van medewerkers, door informatie als een productfactor te gaan zien en in te gaan zetten, nano technologie gaan gebruiken om achter informatie te komen en alleen die zaken aan te bieden waar het werk om vraagt. Waarbij je in de organisatie een groep mensen en computers (nodig) hebt die uitsluitend en alleen zorgen voor of bezig zijn met het verzamelen en samenstellen van de achtergrondinformatie, -kennis en applicaties die andere medewerkers nodig hebben om beter hun werk beter te kunnen doen. Dit is echter geen business intelligence, want dat richt zich meer op het beter zaken kunnen doen: we hebben het hier nog slechts over de context van ‘werk’. Je zou N2I2 als een laag onder business intelligence kunnen zien. Intelligence kun je ‘beleven’ als het slim informatie, kennis en middelen verzamelen om daarna efficiënt en effectiviteit het werk te doen.

Op dit moment is slim inzetten van ICT nog steeds iets waar je concurrentievoordeel mee kunt behalen als ondernemer. Zeker als andere ondernemers nog niet snappen wat je allemaal met informatie in de organisatie en richting klanten kunt doen. Dus hoe erg is het vanuit die optiek dat er nog niet op elke hoek van de straat een digitale kantoortuin is? Er is ook niet overal een megastal, hypermodern-winkelcentrum of drijvend-vliegveld, waar dat zou kunnen. Ondernemers met geld, macht, visie en momentum zijn daar voor nodig. Dat is dan ook zo voor digitale kantoortuinen.

Een reden die ikzelf zie waarom we (= de EA community) van de belofte van ICT nog te veel weinig werk maken is dat er in het architectuurvakgebied ook nog verwarring omtrent de begrippen architect, architectuur en principe zijn, en daardoor we nog niet goed in staat zijn mooie digitale bouwwerken te ontwerpen. Architectuur is in mijn ogen de samenhangende toepassing van constructieve, operatieve en decoratieve concepten. Een architect is in mijn ogen een creatieve en ervaren ontwerper van een samenhangend geheel van concepten. Principes zijn in mijn ogen de gehandhaafde wijze waarop concepten werken en resultaten produceren. Voor de meeste huidige architecten in het EA vakgebied is een dergelijk paradigma from another World!

Er zijn vele ICT-concepten die het werk lichter kunnen maken in organisatie, alleen de wijze waarop die concepten worden ingezet, leidt nog vaak niet tot het genieten van de voordelen van deze concepten in de organisatie. En dat zit hem vaak in dat het principe van het concept nauwelijks og niet goed wordt verkend. Dit vaak omdat mensen om 1 of andere reden denken dat een principe een richting geven de uitspraak is(!?). De gehandhaafde wijze waarop een concept werkt en resultaat produceert is volgens mij een principe van een concept. Door het principe van een concept goed te verkennen, ben je bij het ontwerp en realiseren van bijvoorbeeld een ICT-innovatie beter in staat om de werking van het concept effectief in te passen in je ontwerp. Nadat het ontwerp gerealiseerd is, geniet de organisatie ook daadwerkelijk de voordelen van ICT-concept, omdat je de gehandhaafde werking ervan goed hebt ingebed. Je vergeet bijvoorbeeld niet om belangrijke elementen en componenten aan te brengen in je oplossing, en je valt niet in de valkuilen van een concept te zien als een productoplossing.

In het huidige architectuurvakgebied wordt het begrip principe nog steeds teveel gezien als ‘regel of richtinggevende uitspraak die de ontwerpruimte beperkt’. Dat is wellicht leuk in de spreektaal, bij requirements management en correct volgens het woordenboek, maar volstrekt onbruikbaar om kwalitatieve oplossingen mee te ontwerpen en te realiseren. Principes zijn hierdoor vaak in de praktijk niet meer dan labels die geplakt worden op stoere wensen eisen, uitgangspunten, intenties en doelen.

Neem nu het concept (ie. aanpak, idee, werkwijze, visie, abstractie van een implementatie) ‘zaakgericht werken’. Dit concept heeft als een voordeel dat de klant beter inzicht heeft of krijgt in hoever het staat met de dienstverlening richting hem. Echter zien we bij veel organisaties dat ze het volgende principe van zaakgericht werken uitspreken: Gemma-Principe-1 - ‘Onze gemeente handelt alle klantverzoeken, uitgezonderd vragen om informatie die direct beantwoord worden, zaakgericht af.’. Dit is een voorbeeld van een intern gerichte eis, uitgangspunt, intentie of doel waar het label principe op is geplakt, omdat er geen oorzaak-gevolg of werking wordt geduid die in de context altijd waar is. Met als gevolg dat met een dergelijk geformuleerd principe men zaakgericht werken lang niet altijd succesvol van de grond krijgt!

Beter zou zijn om als principe te formuleren: ‘Door altijd en overal via elk kanaal, locatie of werknemer het zaakgericht afhandelen van klantverzoeken met behulp van het MultiChannelMultiOfficeZakenSupport af te dwingen in onze organisatie en keten, wordt ervoor gezorgd dat klanten en medewerkers beter inzicht hebben in de voortgang en status van dienstverlening, waardoor klanten en medewerkers in de organisatie en keten minder fouten kunnen maken, eerder proactief reageren, met minder fouten worden geconfronteerd, een hogere satisfactie hebben en dat door de organisatie diensten sneller zijn te leveren tegen een hogere kwaliteit en lagere kosten.
Dit principe is waar in een context, mits er een MultiChannelMultiOfficeZakenSupport is. Ontbreekt die, dan valt alles in duigen. Met een dergelijk geformuleerd principe krijg je eerder zaakgericht werken van de grond. Je formuleert naast de voordelen die het concept produceert ook de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. En daar ontbreekt het vaak aan in slecht geformuleerde principes.

Kortom, het idee van de digitale kantoortuin zet mensen aan het denken en discussiëren, zoals mij. En dat helpt de EA-community weer een stuk verder.

Toegift:

Ondernemers (de cliënten van de architect) moet eerst maar eens wennen aan het principe van ‘concurrentievoordeel realiseren door inzet van informatie’
Shortstatement van het principe: Door informatie steevast te zien en in te zetten als belangrijkste productiefactor in het businessmodel, mogelijk gemaakt en afgedwongen met een optimale informatievoorziening, zorgt de onderneming ervoor dat de productie en afzet is te verhogen tegenover relatief lagere kosten betreffende leveranciers, partners, werknemers en klanten waarmee de onderneming in staat is concurrentievoordeel te behalen.

Extra toegift (niet in originele bijdrage):

Als je als architect ondernemers wilt laten innoveren, omdat dat volgens jou past of nodig is bij hun strategie, dan is het in mijn praktijk gebleken dat je het beste tien concepten met hun principes in schetsvorm als een geheel kunt presenteren aan een ondernemer. Hij of zij ziet dan een toekomstige real world versie van zijn onderneming waarmee hij zijn strategie kan realiseren. Als deze ontwerpschets in de roos is, ben je als architect verzekerd van een architectuurontwerpopdracht! Met de ontwerpschets kan de ondernemer naar investeerder ronduit toe verhalen over zijn visie en voor de benodigde financiering van zijn droom.

Deze blog is geschreven door Mark Paauwe. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Meldt u dan aan als auteur en plaats uw eigen blog
Categorie:   
Auteur
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.