Blog

Cloud beheersbaar, maar niet beheerbaar.

Eén letter meer of minder kan een heel verschil maken en daarmee een compleet andere betekenis geven aan een begrip. Zo betekent beheerbaarheid volgens het computerwoordenboek de mate van een systeem om deze in operationele staat te brengen en te houden. Beheersbaarheid betekent daarentegen het in toom houden van een systeem, de mogelijkheid om het geheel te kunnen overzien.
Deze vraag is geen taalpurisme maar lijkt me gerechtvaardigd omdat onder het mom van: ‘Liberté, égalité, fraternité er namelijk een revolutie heeft plaats gevonden, een omwenteling in zowel het aanzien als het gebruik en beheer van de ict die impact heeft op de beheerbaarheid. Zo heeft de hype van ‘Consumerization of IT’ die nu bekendheid krijgt eigenlijk al eerder plaats gevonden toen we de personal computer kregen. Vanaf dat moment zijn we gebruikers in de it ook opeens afnemers gaan noemen en is verandering nog de enige constante in de ict.

De gebruikers leerden toen niet alleen de it-middelen naar eigen inzicht te gebruiken maar konden ook zelf applicaties kiezen en maken. Kleurrijk en gebruiksvriendelijk werd hierbij toen ook al belangrijker geacht dan kwaliteitsattributen als betrouwbaarheid en onderhoudbaarheid. Twee attributen die in belangrijke mate de beheerbaarheid van een systeem bepalen. En dus proberen we al sinds de introductie van het client-server model met technische maatregelen zoals verdubbelen, uitschalen en isoleren van servers dit hiaat op te lossen.
 

Kennis of kunde
Het nieuwe type gebruiker gedraagt zich ook steeds vaker als rupsje Nooitgenoeg en dus volgen vernieuwingen en aanvullingen elkaar steeds sneller op. Er worden nieuwe applicaties geïntroduceerd die met allerlei koppelingen verbonden worden aan de al bestaande informatiesystemen. Na acceptatie van Internet moest eerder tenslotte al de informatie die opgesloten lag in het datacenter ontsloten worden. Een systeem bestaat hierdoor dan ook uit een verzameling applicaties met een grote diversiteit aan koppelingen. Het in operationele staat brengen en houden hiervan vraagt dus vooral een ketenvisie. En misschien dat deze term doet denken aan een rechte lijn maar in menige architectuur is hier eerder sprake van een web, een complexiteit van vele vertakkingen en afhankelijkheden.

Hierdoor lijkt beheer dus steeds meer op een circus act waarbij ook steeds meer bordjes draaiende gehouden moeten worden. En dat vraagt in de eerste plaats om kunde, vaardigheden die vooral verkregen worden door ervaring. Of preciezer en om in de taxonomie van Romiszowski te blijven zijn er productieve vaardigheden nodig om het geleerde, de kennis toe te kunnen passen in de steeds nieuwe en wisselende situaties.

Feest van herkenning
In de drang om kosten te verlagen wordt beheer echter steeds vaker ingericht met reproductieve vaardigheden, een herhaling van zetten. Een kapitale denkfout die gebaseerd lijkt te zijn op de aanname dat standaardisatie van de platformen gelijk voor beter inzicht in het applicatielandschap gezorgd heeft. Dat is dus onjuist, want deze kennen nog een grote mate van historie omdat ze vaak ontwikkeld zijn met andere uitgangspunten, voor andere techniek en zeker niet altijd met beheerbaarheid als eis. Als ze al meldingen in een systeemlog schrijven dan is het nog lang niet altijd een zinnige boodschap waarmee beheer geautomatiseerd kan worden. Herleiden van de cryptische aanwijzingen om oorzaak te herkennen en een oplossing te bedenken vraagt dan vooral ook begripsmatige kennis.

En dus worden we telkens verrast omdat het wijzigingsproces steeds afhankelijker wordt van aannames doordat we begripsmatige kennis ook nog eens met feitelijke kennis verwarren. Probleemanalyse vraagt namelijk andere vaardigheden dan de geprogrammeerde werkwijze van incidentbehandeling. En wat je niet weet kun je tenslotte niet beheren en moet je dus testen, maar dat kost net als het opbouwen van ervaring tijd en geld. Twee dingen die we trouwens steeds vaker lijken te vervangen door ‘Best Practices', de feitelijke kennis van anderen als surrogaat voor het gebrek aan ervaring.
 

Verwachtingsmanagement
Met cloud computing wordt dan wel een toekomst geschetst van beheersbare kosten maar geeft die keus ook een beheerbare oplossing?

Die groene schermen met strakke regels en zonder individuele achtergrond waren misschien niet inspirerend maar wel betrouwbaar. En de Oost-Europese controle op de installatie van software en toegang tot Internet was misschien verstikkend maar zorgde wel voor overzichtelijkheid. De vrijheid van de cloud heeft, zoals muziekgroep Klein Orkest in het lied ‘Over de muur' al zong dus wel een prijs. Het is dus eigenlijk een ruilhandel tussen flexibiliteit en betrouwbaarheid, tussen beheerbaarheid en beheersbaarheid. Want het in operationele staat brengen en houden van een systeem dat afhankelijk is van vele (buitenlandse) partijen gaat meer om geluk dan wijsheid.

Maar als gebruikers de procedures te verstikkend vinden en daarom lucht gaan zoeken in de cloud is dat misschien ook het beste wat ervan verwacht mag worden. Terugkomend op de revolutie die de laatste jaren plaats heeft gevonden in de ict moet ik namelijk steeds vaker denken aan de uitspraak die ik vroeger hoorde: 'Het onmogelijke doen we vandaag, wonderen duren wat langer'

Want soms wordt het onmogelijke verwacht door te vergeten dat beheerbaarheid van een heleboel factoren afhankelijk is. Zonder de juiste informatie, de triage van het probleem kan beheer echter alleen maar wat standaard handelingen verrichten. Zoals het doorlopen van de gebruiksaanwijzing of doorsturen naar een volgende loket waar soms alles weer herhaald wordt. Het zicht op de keten wordt door alle verbindingen, applicaties en plaatsen namelijk steeds vager en even bij de gebruiker langs gaan is er niet meer bij.

Gelukkig is er inmiddels wel tooling op de markt die het zicht op de keten of het web verbetert, en die dus kan helpen de cloud ook beter beheerbaar te maken.

 

Deze blog is geschreven door Ewout Dekkinga. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Meldt u dan aan als auteur en plaats uw eigen blog
Categorie:   
Auteur
afbeelding van Edekkinga
Ewout Dekkinga
Unisys N.V. - IT architect

Als architect houd ik me bezig met de veelzijdigheid van de ICT. Eerdere ervaringen, opgedaan in het beheer van verschillende platformen helpen me om wensen te vertalen naar technische, begrijpelijke en bruikbare oplossingen. Door de snelheid van alle veranderingen kan dit het best worden omschreven als: "Beide benen op de grond, het hoofd in de wolken".

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.