Blog

Ervaren architecten doen er goed aan om de brug te slaan naar Visual Enterprise Architecture

Uit het onderzoek onder architecten bij het NAF (State of the Art Architectuur na 2012 [1])  kwam naar voren dat architecten vinden dat op het gebied van architectuurvisualisaties er nog flinke verbeteringen nodig en mogelijk zijn.

Dat is natuurlijk voor mij als voorvechter van Visual Enterprise Architecture een prachtige constatering door het vakgebied zelf.

Ter inspiratie som ik hieronder enkele visuele architectuurproducten op uit de methode Dragon1, die veelal nog niet worden vervaardigd door architecten, maar waar in mijn praktijk bij bestuur, directie en management in binnenland en buitenland sterke behoefte naar bestaat. In menige top 100 organisatie in Nederland hangen helaas de hieronder genoemde architectuurvisualisaties (nog) niet aan de muur van bestuur, directie en management, terwijl de architecten, als ik ze ernaar vraag, graag die visualisaties zouden willen maken voor directie. Wel zijn vaak fragmenten van die visualisaties aanwezig, maar hebben ze geen status of zijn ze gewoon niet in beeld bij de personen die er beslissingen mee zouden kunnen nemen.

In Dragon1, de open methode voor Visuele Enterprise Architectuur, onderken ik een Enterprise Architectuur Dossier (EAD), met Architecture Baselines (in de tijd vastgezette en op elkaar afgestemde verzamelingen van documenten). In het EAD zitten veel standaard visuele architectuurproducten. Enkele daarvan noem ik hieronder om te laten zien hoe je als architect sterk visueel bezig kunt zijn met een zeer grote toegevoegde waarde naar bestuur, directie en management toe.

Het officieel onderkennen van een EAD en baseline en deze een CxO als eigenaar te geven, draagt significant bij aan het moeten, mogen en kunnen maken van architectuurproducten als architect voor de eigenaar. Tip: kom altijd met aansprekende voorbeelden aanzetten richting de CxO als je voorstelt om bepaalde visualisaties te maken en geef goed aan voor welke soort beslissingen de visualisatie is te gebruiken. En geef daarbij ook een praktijkvoorbeeld uit het recente verleden van de organisatie.

Wat overigens interessant is om te zien, is dat de naam en de uiteindelijke visualisatie van het architectuurproduct aansprekend zijn en weinig architectuurkennis,–kunde en -ervaring vergen om te gebruiken, terwijl wat er voor nodig is voor de architect om die eenvoudige praatplaat te maken best ingewikkeld en complex is en soms veel architectuurkennis, kunde en ervaring vraagt. Eenvoud is bijzonder moeilijk, zeg ik maar.

Een overzicht van enkele architectuurproducten die thuishoren in elk Enterprise Architectuur Dossier, en waarvan minimaal elk jaar een baseline zou moeten worden gemaakt is:

  • Enterprise Architectuurvisie
    • Informele ontwerpschets of ontwerptekening van de belangrijkste business en IT concepten die samen een totaalconcept vormen voor een onderneming, de ondernemingsbesturing en haar ketens bedoeld voor bestuur en directie, ondersteunend aan het nemen van beslissingen. (analoog hieraan de bedrijfsarchitectuurvisie en IT-architectuurvisie)
  • Bedrijfsstructuurvisie
    • Informele ontwerpschets of ontwerptekening van de belangrijkste bedrijfsentiteiten, bedrijfsfuncties, bedrijfsabiliteiten en bedrijfscapabiliteiten van de bedrijven in een onderneming bedoeld voor directie en management ondersteunend aan het nemen van beslissingen. Dus weg met die saaie ovalen-tekening waarmee je het bedrijfsfunctiemodel presenteert of de onbegrijpelijke bollenplaat waarmee je het business capabilitymodel gelijk stelt aan een effectief slaapmiddel. Maak voortaan een aansprekende met de hand getekende bedrijfsstructuurvisie waarin al deze informatie (functie, capability) in de taal, patterns en beelden van de kijker staan weergegeven.
  • IT-structuurvisie
    • Informele ontwerpschets of ontwerptekening van de belangrijkste IT-entiteiten, IT-functies, IT-abiliteiten en IT-capabiliteiten van de IT-omgevingen in een onderneming bedoeld voor directie en management ondersteunend aan het nemen van beslissingen.
  • Structuurvisie per strategische enterprise solution
    • Informele ontwerpschetsen of ontwerptekeningen van de belangrijkste Solution-entiteiten, Solution-functies, Solution-abiliteiten en Solution-capabiliteiten van de enterprise solutions die worden gerealiseerd in programma's en projecten van een onderneming bedoeld voor directie, programma-management en stuurgroepen ondersteunend aan het nemen van beslissingen.
  • A0 formaat Gelaagde Enterprise Architectuur Blauwdruk
  • A0 formaat Gelaagde Solution Architectuur Blauwdruk
  • A0 formaat Enterprise Innovation Programme Scenario / Storyboard
  • A0 formaat Producten, Diensten- en Processenlandschap
  • A0 formaat Applicatie, Services & Gegevenslandschap
  • Architectuurprincipes-document
  • Architectuurbegrippenkader-document
  • Schetsboek
    • Een A3 formaat hardcover tekenblok waarin veel concepten en principes staan geschetst om de architect zelf en zijn klanten te inspireren voor oplossingsrichtingen. De 10.000 uur regel is hier van toepassing!
  • Ontwerpboek
    • Een zeer aansprekende wijze om een architectuurontwerp mee te presenteren aan bestuur directie en management, zoals een A3 formaat glossy print-out.

Ik kan iedere ervaren architect het aanraden om de brug te slaan naar de wereld van Visual Enterprise Architecture. Maak voortaan informele schetsen en tekeningen van architectuur (conceptuele structuur) en structuur (logische en fysieke structuur) van de onderneming, besturing, business en IT. Je maakt daarmee ineens van saaie architectuurproducten levendige, aantrekkelijke visuele architectuurproducten die in feite verworden tot Management Report Views. Deze architectuurvisualisaties worden dan door bestuur, directie en management eerder en vaker gebruikt ter ondersteuning van het nemen van beslissingen.

En welke architect wil dat nu niet?

Visualisatie opdracht: "De random architectuurtekening":

Teken eens op één A3-formaat velletje op dezelfde hoogte bijvoorbeeld een rode rechthoek, een oranje ovaal, een groene bol en een roze poppetje en op de achtergrond een dikke verbindende pijl van rechts naar links. Zet onder de symbolen samenhangende functionele werkwoorden (van functies, etc..) en zet in de symbolen zelfstandige naamwoorden die technologie/vorm duiden en tussen haakjes een geldbedrag. Herhaal dit allemaal nogmaals op het zelfde velletje papier, maar zet nu andere technologische woorden en geldbedragen in de symbolen en verwissel de kleuren van de symbolen.

Zet nu links op het velletje een paar bedrijfsdoelen die verband houden met wat er op het velletje getekend staat. En geef de visualisatie als naam de architectuur van het onderwerp van het veranderprogramma of belangrijkste project, bijvoorbeeld "Architectuur Klantgerichte Dienstverlening 2015".

Vraag aan een willekeurige manager wat hij in deze tekening ziet en welke beslissing hij er mee zou nemen en welk visueel fragment hij het duidelijkste acht en wat hij anders graag gevisualiseerd zou willen hebben. SVP: ik ontvang graag op mark@paauwe.info deze psychologische architectuurtest en de reactie (met name de vragen) van de managers. Ik ben benieuwd wat jullie ervan maken!

Volgende keer zal ik bloggen wat er in mijn ogen goed en fout is aan deze random architectuurvisualisatie. Er zit natuurlijk een addertje (of draakje) onder het gras.

[1] http://www.vianovaarchitectura.nl/page/onderzoek-enterprise-architectuur-na-2012)

Wilt u meer weten over Visuele Enterprise Architectuur en Dragon1? U kunt het boek Visuele Enterprise Architectuur, de Nederlandstalige Dragon1 paperback, bestellen op de Dragon1 Store.

Deze blog is geschreven door Mark Paauwe. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Meldt u dan aan als auteur en plaats uw eigen blog
Categorie:   
Auteur
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.