Artikel

Dragon1 PXA: De visuele innovatie op de PSA

De Dragon1 PXA, de Project aXeleratie Architectuur, is een verzameling van een aantal belangrijke architectuurvisualisaties waarmee de opdrachtgever en stuurgroep in de vorm van een presentatie of verzameling sheets het project een visueel ontwerp meegeven waarmee beleidsmedewerkers, programma-managers, architecten en projectleiders direct sturen op de kwaliteit van de oplossing en tegelijkertijd de risico’s beheersen.

De Project Start Architectuur (PSA) in tekstvorm heeft zijn langste tijd gehad

Steeds meer organisaties hebben architectuur ontdekt als stuurinstrument ter verhoging van kwaliteit in projecten en beleid. Dit heeft er onder andere toe geleid dat er steeds vaker in projectplannen een project start architectuur (PSA) als richtinggevend kader wordt onderkend.

Omdat integrale ondernemingsbrede oplossingen veelal nooit in één project worden ontworpen, gerealiseerd en geïmplementeerd, dient men in een project goed te weten welke deel van de ondernemingsbrede oplossing gerealiseerd dient te worden en met welke nauwkeurigheid en diepgang.

Hierbij is een richtinggevend architectuurdocument in relatie tot het project van toegevoegde waarde. Echter, het project heeft zelf geen architectuur en is zelf geen doel. Het architectuurdocument van een project dient altijd het te realiseren deel van een oplossing in dat project als focus en doel te hebben.

PSA’s hebben in de praktijk vaak een lastig bruikbare verschijningsvorm: een dik tekstueel document, zonder op de doelgroep afgestemde visualisaties, wat door veel opdrachtgevers, managers, beleidsmedewerkers, stuurgroepleden, ontwikkelaars en leveranciers als ondoorgrondelijk en lastig toepasbaar wordt geacht.

PSA’s verschillen vaak inhoudelijk van focus, scope en diepgang. De ene PSA is meer een enterprise architectuur of referentiearchitectuur, de andere PSA is bijna vervangend voor een programma van eisen of het ontwerp van de oplossing.

Maar toch is bijna iedereen het erover eens: elk project heeft een op het project toegespitst geheel van normen, standaarden, technieken en indelingen nodig, zodat het project zich met een zo hoog mogelijk succesgarantie kan richten op het ontwerpen, realiseren of implementeren van haar deel van een totaaloplossing. Omdat visualisaties beter werken dan tekst, heeft een PXA als vorm steeds vaker de voorkeur dan een PSA.

De PXA: uw verzekeringspremie voor succes met projecten

De PXA is de innovatie op de PSA waarmee Dragon1, de open methode voor visuele enterprise architectuur, voor iedereen in de professionele omgeving een oplossing aanreikt die leerbaar is, bruikbaar is, en leidt tot veel efficiency, effectiviteit en stuurbaarheid van vernieuwingen in projecten.

Of het nu gaat om het vernieuwen van een bedrijfsproces of het ontwikkelen van een innovatief informatiesysteem: elk project heeft altijd een landschapskaart nodig van de huidige structuur en situatie van de onderneming en conceptschetsen, principetekeningen, bouwschema’s en fotografische beelden van de te realiseren oplossing voor de onderneming.

Al deze architectuurvisualisaties, die worden verenigd in de PXA, geven opdrachtgevers, stuurgroepen en projectleiders een zeer effectief stuurinstrument om:

  1. gemeenschappelijke beelden te creëren voor een breed publiek over de beoogde oplossing en deze nauwkeurig te communiceren;
  2. te tonen wat het ontwerp van de oplossing is op hoofdlijnen dat invulling geeft aan de gestelde eisen;
  3. aan te geven hoe de oplossing dient te worden gerealiseerd zodat deze past binnen de organisatie.

Figuur 1: De functie van de PXA; visuele afstemming voor effectieve sturing

In figuur 1 wordt de relatie getoond tussen de onderneming en de oplossing en de informatie waarop de onderneming en de oplossing gebaseerd zijn. Ook toont figuur 1 hoe de PXA met visuele beelden ervoor zorgt dat tussen de verschillende belanghebbenden een gemeenschappelijk beeld en begrip ontstaat over de oplossing, hoe de oplossing met functionaliteit gaat voldoen aan de gestelde eisen en hoe de architectuur van de oplossing past in de architectuur van de onderneming.

Dragon1 stelt dat elk project dient te beschikken over een PXA. In de PXA staat 1) de architectuur van de oplossing die in het project wordt gerealiseerd, 2) in de PXA staat de enterprise architectuur van de organisatie waarin de oplossing wordt geïmplementeerd, 3) in de PXA staat de impact van de toepassing van de architectuur van de oplossing op de organisatie en 4) In de PXA staat welke regels, richtlijnen, standaarden en normen in het project dienen te worden gebruikt om met een zo goed mogelijk gevolg de oplossing verder te ontwerpen, te realiseren en te implementeren.

Figuur 2 is een voorbeeld van een structuurvisie van een onderneming die bijvoorbeeld in een PXA kan worden opgenomen.

Figuur 2: Structuurvisie van een onderneming waarvoor een project een oplossing gaat realiseren

Een project dient volgens Dragon1 altijd te weten hoe iets specifiek voor het project geldt qua standaarden, richtlijnen, regels, methoden en technieken. Dit zodat het project zo optimaal mogelijk, vanuit de gehele organisatie bekeken, haar deel van de oplossing realiseert. Deze projecties bij elkaar afgestemd op de focus en scope van een project is de PXA.

Met de PXA is de opdrachtgever, veelal de directie, in staat aan te geven waar een oplossing aan dient te voldoen zodat deze binnen de identiteit, missie en visie van de onderneming past. Met de PXA is de stuurgroep in staat om sturing te geven aan de manier waarop de verschillende deeloplossingen in detail worden ontworpen en gerealiseerd binnen de standaarden van de onderneming. Met de PXA is de projectleider in staat effectief en efficiënt de realisatie van de deeloplossing conform de gestelde eisen en architectuur te laten plaatsvinden.

Figuur 3: Projectie van een deeloplossing in een onderneming die wordt gerealiseerd door project 1

Projecten kunnen goed worden gebruikt om een architectuur op hoofdlijnen te detailleren. In projecten dient echter niet de architectuur op hoofdlijnen te worden aangepast n.a.v. voortschrijdend inzicht. Indien dit toch gedaan wordt dan is de architectuurfase voorafgaand aan het project onvoldoende goed doorgevoerd. Het project hoort dan even pas op de plaats te maken. De architectuur wordt dan opnieuw opgesteld, doorgerekend, aangepast en consistent gemaakt. Immers in het project heeft men vaak onvoldoende beeld van de gehele oplossing en haar impact op alle fronten. De PXA dient te worden gezien als bindend kader en niet als richtinggevend kader.

Architectuurvisualisaties

De kracht van een architectuurvisualisatie overstijgt de best geschreven tekst gemakkelijk. Het creëren van een gemeenschappelijk beeld en begrip in zeer korte tijd bij een grote groep mensen kan het beste met visualisaties. Daarom is het verstandig om zoveel mogelijk op de belanghebbenden afgestemde visualisaties te maken waarmee de belanghebbenden de kwalitatieve ontwikkeling van de oplossing kunnen bijsturen.

Met architectuurvisualisaties kan men heel snel inzichtelijk maken wat duidelijk is en wat nog onduidelijk is. Wat is in beeld, wat weten we nog niet in detail of waar moet nog een keuze over worden gemaakt? Ook kan men met architectuurvisualisaties heel goed inzichtelijk maken in welke mate je met het ontwerp en de realisatie van een oplossing tegemoet komt of invulling geeft aan de gestelde eisen van een oplossing.

Geef bijvoorbeeld met een architectuurvisualisatie inzicht in het realiseren van de gestelde kwaliteitseisen als een open veilige en flexibele oplossing met veel hergebruik van elementen en veel gebruik van gestandaardiseerde componenten.

Visual Enterprise Architecture op basis van Dragon1

Dragon1 is een open methode voor Visual Enterprise Architecture (VEA). Dragon1 beschouwt, anders dan andere architectuurmethoden, de architectuur van een bouwwerk als het samenhangend geheel van toegepaste concepten in dat bouwwerk. Dat houdt in dat de architectuur van een onderneming minimaal het geheel van toegepaste bedrijfskundige en informatiekundige concepten is binnen de onderneming.

 

De architectuur van een oplossing, zoals een informatiesysteem is dan minimaal het samenhangend geheel van toegepaste bedrijfskundige en informatiekundige concepten. De projectie van solution architectuur levert dan het inzicht op waar in de organisatie de architectuur dient te worden aangepast, danwel waar de oplossing al naadloos in de organisatie is te implementeren binnen de kaders van de enterprise architectuur. Ergo, een PXA maakt dan inzichtelijk welke weerstand er wel of niet in welke domeinen van de organisatie (naar alle waarschijnlijkheid) gaat komen.

 

De belangrijkste aspecten die in samenhang dienen te worden opgesteld volgens Dragon1 staan verbeeld in het VEA-model. Het zijn deze aspecten waar in de PXA voor een oplossing binnen een organisatie specifieke beelden voor dienen te worden gemaakt.

De inhoud van een PXA

Om de PXA voor een project zeer concreet te maken schrijft Dragon1 een standaardlijst met visualisaties voor die gemaakt kunnen worden en zeer nuttig kunnen zijn in een project.

Dragon1 onderkent in hoofdlijnen vier soorten visualisaties: schetsen, tekeningen, diagrammen en fotografisch beelden. Schetsen, tekeningen en foto’s zijn informele visualisaties, de diagrammen zijn formele visualisaties. De schetsen maakt u bijvoorbeeld met name voor directie en bestuur omdat ze er kneedbaar uitzien en een visie concretiseren. De tekeningen zijn met name bedoeld voor het management en de diagrammen met name geschikt voor ontwerpers, engineers en leveranciers. De foto’s werken goed richting medewerkers en klanten. In de PXA staan daarom ook verschillende soorten visualisaties voor de verschillende soorten belanghebbenden.

Dragon1 PXA - Enterprise Visualizations

  1. AS-IS & TO-BE Enterprise Strategy Analysis Sketch - Management Overview
  2. AS-IS & TO-BE Stakeholder Domain Ownership Analysis Sketch - Enterprise Governance View
  3. AS-IS & TO-BE Global Logical Enterprise Structure Framework Drawing - Management Overview (met identiteit, missie, visie, SU’s en doelen)
  4. AS-IS & TO Global Enterprise Architecture Framework (Conceptual Structure) Drawing - Management Overview
  5. Enterprise Architecture Blueprint
     

Dragon1 PXA - Solution Visualizations

  1. Stakeholder & Needs Diagram
  2. Detailed Logical Solution Structure Framework (elements) - Management Overview
  3. Detailed Physical Solution Structure Framework (components & objects) - Designer Overview
  4. Detailed Solution Architecture Framework (concepts) - Designer Overview
  5. Solution Architecture Concept Design Sketch
  6. Solution Architecture Principles Drawing - Management Overview
  7. Solution Business - zaken doen
  8. Solution Work - gebruik
  9. Solution Service Management - beheer
  10. Solution Information
  11. Solution Application & Data
  12. Solution Technology
  13. Solution Security
  14. Artist Impression (foto’s) of the changed end user environment
  15. Requirements View - Welke kwaliteits- en prestatie-eisen worden door belanghebbenden gesteld aan de functies van het oplossingsbouwwerk?
  16. Design View - Uit welke standaarden, regels, richtlijnen en technieken bestaat de nieuwe oplossing?
  17. Realization View - Welke methoden / technieken worden gebruikt voor het realiseren van de oplossing?
     

Dragon1 PXA - Impact Visualizations

  1. Architecture / Conceptual Implementation Impact View - Wat is de impact en waar is de impact in de organisatie vanwege het implementeren van de oplossing in de organisatie.
  2. Solution Impact Projection in Enterprise Architecture Framework
  3. Solution Impact Projection in Logical Enterprise Structure Framework (elements)
     

Dragon1 PXA - Project & Process Visualizations

  1. Programme & Project Product breakdown Diagram
  2. Programme & Project Work breakdown Diagram
  3. Project-Environment-Analyze - Project Management View
  4. Solution Requirements Management Process under VEA
  5. Solution Design Process under VEA
  6. Solution Realization Process under VEA
  7. Solution Implementation Process under VEA
  8. Project Risk (Cost) & Solution Ownership View
  9. Project Design & Realization Standards & Norms

Op http://wiki.dragon1.org treft u meer informatie en een uitgewerkt voorbeeld van een PXA. Deze kunt u downloaden en direct gebruiken voor uw eigen project.

Het maken van een PXA voor een lopend project

Het is ook nuttig om voor projecten die al zijn gestart een PXA te maken. Voor projecten die al zijn gestart is binnen één dag met een PXA inzichtelijk te maken wat al duidelijk is en wat nog niet duidelijk is, en wat zich dus elke keer wreekt in het project. In een Stakeholder/Views cross reference matrix kunt u bijvoorbeeld laten zien voor welke belanghebbenden (viewpoints) bepaalde inzichten en overzichten (views) niet of nauwelijks beschikbaar zijn, of waar twee of meer beelden (versies/scenario’s) van bestaan. De stakeholders in deze matrix zijn bijvoorbeeld: bestuur, directie, management, analisten, ontwikkelaars, engineers, gebruikers, beheerders. Views in deze matrix zijn bijvoorbeeld management view, design view, engineering view en implementation view. In de cellen van de matrix kan dan worden aangegeven in welke mate, versie of status, een view voor de stakeholder beschikbaar is.

In het kader van risicobeheersing en besturing van het project is het bovenstaande van grote toegevoegde waarde. Er is overigens wel een aandachtspunt betreffende belanghebbenden. Bij elk project zijn er wel belanghebbenden in en rondom het project die in eerste instantie geen belang hebben bij teveel transparantie, inzicht en overzicht. Men maakt immers wellicht transparant dat verwijtbaar en aanrekenbaar dingen zijn fout gegaan, niet zijn gedaan of in de toekomst onnodig tijd en geld gaan kosten. Het verstrekken van de opdracht voor het maken van een PXA dient daarom zoveel mogelijk door de opdrachtgever / de hoogste baas te worden gedaan. Anders komt de opdracht er niet en is er teveel weerstand bij het maken van de PXA.

Conclusie

De PXA is een visuele versie van de PSA en daarom vele malen krachtiger. De visualisaties van de architectuur van de oplossing, visualisaties van de impact van de oplossing op de organisatie en visualisaties van standaarden en richtlijnen, geven de opdrachtgever van een vernieuwing directe sturingsmogelijkheden richting projecten. Een PXA is in zeer korte tijd te maken: Wat is al inzichtelijk en wat niet? Waar is gemeenschappelijk beeld en begrip over en wat zweeft in het project? De PXA is een praktisch en visueel stuurinstrument voor elk project.

Downloads & Links:

Maak uw Visualisaties voor Projecten op Dragon1.

Lees meer over het Visualiseren van Strategie.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.