Artikel

Twitterarchitectuur en #hnw

Twitter is niet stom. Twitter is een middel. Wat je er wel of niet mee doet bepaal je zelf. Twitter stom noemen zegt dus vooral iets over jezelf. Twitter is één van de mooiste toepassingen van ICT die ik ken. Bijna 200 miljoen mensen over de hele wereld, die dagelijks 65 miljoen berichten kunnen uitwisselen. Onder andere vanwege de toegepaste architectuur. "Architectuur? Maar architectuur gaat toch over bij 'de business' aansluitende principes en modellen? Die je dan later via ingewikkelde platen uit moet gaan leggen?" Met dit artikel wil ik aangeven waarom die kleine Twitterberichtjes belangrijk zijn voor HNW en waarom daar een nieuwe manier van werken onder architectuur voor nodig is.

Het onafhankelijke werken

Mensen willen steeds onafhankelijker kunnen werken. Van tijd, van plaats en van apparaat. Zo heel ‘nieuw’ is dat nou ook weer niet. Maar wat wel echt nieuw is, is dat moderne technologie het nu mogelijk maakt om op steeds meer onderdelen verregaand onafhankelijk te worden. Waarom zou een hoofdwerker nog steeds van 9 tot 5 achter een kantoor-pc moeten zitten? Met behulp van moderne hulpmiddelen kan hij net zo goed werken op een zelf gekozen plaats, op een zelf gekozen tijdstip en met een zelf gekozen apparaat. De techniek daarvoor is er al. Nou nog leren om ermee om te gaan.

Stap 1 is beseffen dat het kan. Daarna wacht de uitdaging om al die nieuwe mogelijkheden ook echt slim toe te gaan passen. De grootste hobbel daarbij zijn de ingesleten denkpatronen en gewoontes van mensen die nog hetzelfde werken als twintig jaar geleden. Menig manager ontdekt tot zijn schrik dat traditioneel hiërarchisch managen op aanwezigheid van medewerkers niet meer genoeg is. Er moet op resultaat gestuurd gaan worden wat niet iedereen gegeven is. Niet verwonderlijk dus dat met name het management Het Nieuwe Werken vaak als bedreigend ervaart en hoopt dat het over zal waaien.

Maar dat gaat deze keer niet gebeuren. Want binnen bedrijven werken mensen. Mensen die steeds meer kennis krijgen van wat er allemaal mogelijk is. Die thuis moderne technologie gebruiken, terwijl ze op hun werk door moeten modderen met achterhaalde spullen. En de eens zo veilige bedrijfsmuren lossen steeds meer op. Medewerkers worden, zowel binnen als buiten de organisatie, onderdeel van steeds meer netwerken. Iets waar hiërarchisch sturende managers geen grip meer op hebben. Dus linksom of rechtsom: die medewerkers worden steeds onafhankelijker en gaan steeds meer zelf bepalen.

Architectuur

Binnen het vakgebied van Informatiearchitectuur is de waarde van onafhankelijkheid al lang bekend. Via het toepassen van architectuur proberen we te komen tot ‘loosely coupled’ systemen. Onderdelen hoeven daarbij weinig of geen kennis te hebben van hoe andere onderdelen eruit zien. Door ze maximaal onafhankelijk van elkaar te laten zijn, kan een systeem eenvoudig worden gehouden en toch flexibel zijn.

Maar dit in de praktijk brengen blijkt vaak lastiger te zijn dan je zou hopen. Er zijn legio voorbeelden van draken van systemen, waarbij complexiteit en kosten de pan uit rezen. Oplossingen daarvoor worden vaak gezocht in nog grotere projecten, nog meer controles en het gaan inzetten van nieuwe methoden en technieken. In veel gevallen met als gevolg dat projecten en de opgeleverde producten nog minder agile (‘behendig’) worden dan ze al waren.

Twitterarchitectuur

Passend bij het ‘Twitter is stom’ idee, zullen veel architecten bij het woord ‘Twitterarchitectuur’ een negatieve associatie hebben. Dat is hier echter allesbehalve de bedoeling. De architectuur achter Twitter is in mijn ogen een goed voorbeeld van hoe een moderne architectuur eruit kan zien.

Bij Twitter wordt eenvoud gekoesterd en ziet men verandering en samenwerking als kansen in plaats van bedreigingen. Wereldwijd versturen mensen op een eenvoudige manier 65 miljoen berichten per dag. Wanneer, waar en hoe die worden verstuurd maakt niet uit. Gebruikers zijn de baas. Bijvoorbeeld wanneer ze massaal besluiten om voortaan mobiel te gaan twitteren (nu al meer dan 80%). Er zijn ruim 300.000 verschillende Twitter-applicaties die beschikbaar zijn voor allerlei soorten apparatuur. Naar aanleiding van het gebruik wordt door Twitter de originele slogan “What are you doing” soepel bijgesteld naar “What’s happening”. Binnen sociale media volgen de veranderingen elkaar in hoog tempo op. MySpace, twee jaar geleden nog een van de grootste spelers, is nu gedegradeerd tot een marginale speler. Hyves is voor Nederlandse begrippen groot, maar moet vol aan de bak om aan de Facebook-wals te ontsnappen. Twitter heeft het begrepen, getuige hun reactie op alle veranderingen: “It’s great to see this kind of variety and growth in the ecosystem”.

Klassieke architectuur, waarbij gestreefd wordt naar het gaan bouwen van die prachtige kathedraal, raakt steeds meer achterhaald. ‘Agile architectuur’ is, net als bij het ontwikkelen van software al langer het geval is, een antwoord op de vraag naar flexibiliteit en onafhankelijkheid. Er worden veel eerder en vaker (tussen)producten opgeleverd. ‘Beta’ is goed, geeft aan dat er vernieuwd wordt en dat feedback welkom is. Wanneer er een keer niet aan de verwachtingen wordt voldaan, zoals dit jaar bij Google Wave het geval was, dan wordt dat niet als mislukking beschouwd maar als een nuttige leerervaring. Overigens blijft het meer dan ooit noodzakelijk om onder architectuur te werken. Want ook Twitter is heel veel meer dan een simpel blauw vogeltje met een invoerveld. Maar de manier waarop architectuur wordt toegepast is wel heel anders.

De architectuur hierbij wordt gekenmerkt door eenvoud, flexibiliteit en het gedurende de rit leren en bijstellen. Om partners goed te bedienen worden relatief eenvoudige programmeer-interfaces aangeboden. Bijvoorbeeld REST en JSON in plaats van het complexere SOAP. Het terugvinden van informatie gaat via simpele hashtags in plaats van op de Dublin Core gebaseerde metadata. En als het nodig is wordt er heel snel overgestapt op nieuwe technieken. Vanwege de immense hoeveelheid te verwerken data wisselt Twitter relationele databases in voor NoSql databases. Omdat upgraden zo vaak en over zoveel servers plaats moet vinden, is het OTAP mechanisme niet meer toepasbaar maar voert men updates tegenwoordig uit op een hele nieuwe manier.

Het Nieuwe Werken

Om HNW voldoende mogelijk te maken moeten architecten zorgen voor een agile architectuur, waarbinnen tijd-, plaats- en apparaatonafhankelijk werken mogelijk is. Internet, Cloud toepassingen en moderne randapparatuur worden door gebruikers omarmd en zijn hierbij onmisbaar. Mogelijk maken wat nodig is vereist veranderingen in denkwijze en cultuur. Meer gedurfd en innovatief te werk gaan. Van intern gericht zijn naar samenwerking buiten de eigen organisatie. Dan pas wordt de manier waarop we met werk omgaan echt nieuw. Het feit dat miljoenen mensen zich al thuis voelen binnen een Twitterarchitectuur geeft aan dat de tijd daar ook rijp voor is. Waarschijnlijk kijken we over pakweg 10 jaar glimlachend terug op de tijd dat we het nog hadden over Het Nieuwe Werken.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van adgerrits
Ad Gerrits
AG4IT - Gemeente Nijmegen - Informatiearchitect

Drs. Ad Gerrits heeft veel ervaring binnen verschillende IT-gerelateerde domeinen. Via AG4IT doet hij advieswerk als enterprise architect en verzorgt hij verschillende architectuurtrainingen. Hij werkt ook als informatiearchitect bij gemeente Nijmegen.

Ad streeft naar het verbinden van de meer theoretische kant van architectuur met de toepassing daarvan in praktijk. Hij is daarom bijvoorbeeld zowel TOGAF- als Microsoft gecertificeerd en is bezig met een opleiding tot Certified Cloud Architect.

Service-oriëntatie en streven naar eenvoud zijn belangrijke uitgangspunten in zijn werkwijze. Architectuur ziet hij als een noodzakelijk middel om te zorgen dat IT maximaal bijdraagt aan het realiseren van bedrijfsdoelen.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.