Artikel

Dragon1 Visualisatietips - Visualiseren van concepten en principes

Stel, in een organisatie wil de directie de ICT innoveren. Het management wil dit onder visuele enterprise architectuur gaan doen, omdat op deze manier over de aanpassingen en veranderingen steeds naar alle partijen optimaal gecommuniceerd kan worden, waardoor de beoogde ICT-innovatie uiteindelijk meer duurzaam en toekomstvast wordt. In deze visuele enterprise architectuur is wellicht een informatiekundig concept zoals ‘eenmalige gegevensopslag’ een belangrijk onderdeel. In dit artikel gaan we verkennen hoe een dergelijk concept en haar principes zijn te communiceren met behulp van een visualisatie op basis van Dragon1.

Stap 1: Zorg ervoor dat je een principe in de Dragon1-syntax hebt staan: de ‘Door’-formulering.

Het visualiseren van een principe, om het principe beter te kunnen communiceren, kan in Dragon1 eenvoudig in een aantal stappen worden gedaan. In Dragon1 is de definitie van een principe dat het principe altijd een gehandhaafde werking, waarheid of wetmatigheid in een bepaalde context is en dat het principe een bepaald resultaat produceert. Dus uiteindelijk visualiseren we de ‘gehandhaafde werking’ en het ‘geproduceerde resultaat’. Op deze manier laten we zien dat een principe bijvoorbeeld goed past bij de doelen, eisen, uitgangspunten en randvoorwaarden die door de opdrachtgever van de ICT-innovatie wordt gesteld. Hieronder staat een voorbeeld van een ontwerpprincipe waarin ook een duidelijke oorzaak-gevolg-keten te zien is:

Naam: Het consistentieprincipe van eenmalige gegevensopslag

Short-statement: Door in de applicaties en informatiesystemen van de informatievoorziening van de organisatie gegevens altijd eenmalig op te slaan vanuit toezicht en handhaving door een BIM-beheerteam aan de hand van een verplicht en bindend corporate data(sources)model zorgt de organisatie ervoor dat van hetzelfde gegeven geen inconsistente versie kan bestaan (bijvoorbeeld als gevolg van mutaties), zodat de organisatie en haar medewerkers en haar klanten minder foutieve gegevens gebruiken (of meer van hogere kwaliteit) waarmee klanten sneller en beter door de organisatie en haar medewerkers worden bediend, wat weer uiteindelijk leidt tot een hogere klantentevredenheid en een hoger concurrerend vermogen van de organisatie.

Stap 2: Ontrafel het principe in aspecten die je gaat visualiseren

Het principe zoals hiervoor beschreven is een volzin waarin verschillende aspecten zijn ingevuld, onderkend en benoemd. In het short-statement, als we dat ontrafelen, staan de volgende aspecten benoemd:

Context: de informatievoorziening van de organisatie.

Actieregel: applicaties en informatiesystemen van de informatievoorziening van de organisatie slaan voortaan altijd gegevens slechts eenmalig op.

Gebruiksregel: van hetzelfde gegeven mogen geen inconsistente versies bestaan of ontstaan. (Bijvoorbeeld als gevolg van gegevensmutaties).

Effectregel: deze effectregel is een drietrap in dit principe: een echte oorzaak-gevolg keten.

  • 1e geproduceerde resultaat: de organisatie en haar medewerkers en haar klanten maken voortaan minder gebruik van foutieve gegevens (en van meer gegevens van hogere kwaliteit).
  • 2e geproduceerde resultaat: klanten worden voortaan sneller en beter door de organisatie en haar medewerkers bediend.
  • 3e geproduceerde resultaat: de organisatie heeft een hogere klantentevredenheid en een hoger concurrerend vermogen.

Handhavingmechanisme: toezicht en handhaving door BIM-beheerteam aan de hand van een verplicht en bindend corporate data(sources)model.

Stap 3: Onderken de soorten entiteiten uit het concept en kies symbolen

Onderken de soorten entiteiten die onderdeel vormen van het concept zoals die in het principe terugkomen. Benoem een situatie (wenselijk of onwenselijk) aangaande het concept en kies voor symbolen (metafoor of echt) van de zelfstandige naamwoorden (entiteiten) en werkwoorden (o.a. activiteiten) en situaties.

Zie figuur 1 voor een eerste aanzet van een overzicht waarin de entiteiten die in het principe worden genoemd,en daarmee onderdeel zijn van het concept, worden getoond. In deze tabel worden ook voorbeeldsymbolen voor de entiteiten weergegeven.

Figuur 1: Overzicht van entiteiten die onderdeel zijn van het concept

Stap 4: Stel de principetekening samen

Stel de principetekening samen aan de hand van de tabel met entiteiten en symbolen waarbij je met een pijl de ‘flow’ van oorzaak en gevolg duidelijk laat zien en ook het daarbij geproduceerde kwalitatieve of prestatie resultaat.

Laat in de principetekening alle elementen van een principe terugkomen zoals: context, actieregel, gebruiksregel, effectregel en handhavingmechanisme.

Laat in de tekening per element alle belangrijke componenten terugkomen zoals: organisatie, informatievoorziening, applicatie, gegevens, klant, medewerker, BIM-beheerteam en corporate datamodel. Je kunt ook werken met foto’s die extra kracht geven aan de onvermijdelijke ‘flow’ of ‘events’ (vloed van gebeurtenissen). Tenminste, als het om een echt principe moet gaan!

Stap 5: Match het theoretische conceptprincipe met het praktijkgerichte realiteitsprincipe

In elke organisatie wordt er met concepten en principes gewerkt. Immers een concept is een ander woord voor aanpak, werkwijze of pattern. Neem bijvoorbeeld het concept ‘eenmalige gegevensopslag’. Beschikt de organisatie over een corporate datamodel? Wordt er toegezien op het handhaven van dit model? Welke systemen maken onvoldoende of slecht gebruik van de echte brondatabases voor bepaalde gegevens? Zie hier de winst met de visualisatie van een ontwerpprincipe. U heeft nu een prachtige blauwdruk in handen waaraan u de huidige inrichting van de organisatie op dat punt kunt verbeteren.

Ten slotte

In dit artikel hebben we gezien hoe een principe is geformuleerd en gevisualiseerd als een gehandhaafde werking. In veel organisaties is deze aanpak van toegevoegde waarde gezien het feit dat nu nog vaak maar de helft of een kwart van het shortstatement van een principe wordt geformuleerd. We weten nu dat “Wij slaan gegevens eenmalig op” dus geen (volledig) principe is!

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.