Artikel

Waarom is Business Intelligence toch anders?

ICT-architecten zouden van alle markten thuis moeten zijn, van interactieve self-service webportals tot aan netwerkkabels. Toch zijn er gebieden waar veel ICT-architecten niet goed bekend zijn. Dat is bijvoorbeeld het gebied van BI. In dit artikel wordt kernachtig stilgestaan bij deze ongepolijste diamant in de onderneming.

Binnen het ICT-vakgebied onderkennen wij grofweg twee soorten systemen. Allereerst zijn dat de transactiesystemen. Deze worden ook wel On Line Transactional Processing of OLTP genoemd. Dit zijn systemen die gebouwd zijn op het verwerken van gegevens of transacties. Dit zijn tegelijkertijd ook de meest bekende en meest voorkomende systemen. Simpele voorbeelden hiervan zijn de kassa's in de supermarkt. Maar men kan ook denken aan de boekhouding, een voorraadsysteem en zelfs ERP systemen zijn in de basis transactiesystemen.

Business Intelligence

'Business Intelligence' (BI) staat vaak voor het geheel van activiteiten betreffende het verzamelen van informatie binnen de eigen onderneming. BI kan worden omschreven als het proces om gegevens van feiten om te zetten in strategische bedrijfsinformatie, die vervolgens weer kan worden vertaald in strategische bedrijfskennis. Business Intelligence heeft vaak als doel om concurrentievoordeel te behalen.

De andere soort zijn de informatiesystemen. Dit zijn systemen die gebruik maken van de transacties uit de OLTP systemen ten behoeve van een ander proces. Deze worden ook wel On Line Analytical Processing of OLAP genoemd. De meest bekende voorbeelden hiervan zijn Management Informatie Systemen (MIS) of Business Intelligence (BI). OLAP systemen komen veel minder vaak voor dan OLTP systemen en zijn daardoor wat ondergesneeuwd binnen de ICT. Veel ICT-architecten hebben dan ook weinig kennis van OLAP en nemen dan soms ook beslissingen gebaseerd op hun OLTP ervaringen. Dat pakt niet goed uit omdat informatiesystemen een andere architectuur hebben (veel redundantie), andere modellen (dimensioneel in plaats van relationeel), dynamiek (zeer volatiel) en processen (ondersteunen vaak secundaire beslissing). De transacties uit de OLTP systemen (bijvoorbeeld Point of Sale transacties uit de kassa van de supermarkt) worden verzameld en gebruikt binnen een informatie of BI systeem. Vaak worden niet de transacties uit één systeem verzameld, maar data uit verschillende systemen worden ingelezen (10 tot 15 is zeker geen uitzondering). Deze gegevens worden uit de OLTP systemen geëxtraheerd, waar nodig getransformeerd en daarna geladen in een grote data verzamelbak. Dit proces wordt ETL genoemd (Extraction, Transformation & Load) en de verzamelbak is het datawarehouse. Er zijn verschillende architecturen waarbij gegevens meer of minder gecentraliseerd worden opgeslagen (Kimball, Inmon), maar bijna altijd worden de gegevens dus in de OLTP opgeslagen en in de OLAP omgeving. Er treedt dus redundantie van gegevens op. Sterker nog, het is niet ongebruikelijk dat gegevens binnen de OLAP omgeving zelfs meermaals worden opgeslagen (staging, transactie repository, datawarehouse, datamarts, OLAP Cubes...).

Wat zijn nu de belangrijkste verschillen tussen OLTP en OLAP? Bij informatiesystemen zoals BI is data, de applicatie. De informatie (behoefte) is constant aan verandering onderhevig. Gebruikers weten vandaag niet wat ze morgen zouden willen weten. BI releases bevatten dus veelal andere groeperingen of verzamelingen van (nieuwe) data. Gevolg is dat er relatief veel changes plaatsvinden. Zowel aan de achterkant (data collectie en verwerking binnen het ETL proces) als aan de voorkant (rapportage & analyse). Dit is de omgeving die zichtbaar is voor de eindgebruikers. Veranderingen aan OLAP

omgevingen gaan dus vaak niet om het aanpassen van een systeem of applicatie zoals bij OLTP, maar om informationele veranderingen. Deze informatievraag kan elke minuut anders zijn. BI is dan ook geen stand alone omgeving maar kent een hoge mate van integratie met andere omgevingen, projecten en verschillende gebruikersgroepen. Met andere woorden BI is kort cyclisch. Dit terwijl OLTP systemen graag zo stabiel mogelijk blijven met weinig veranderingen die het liefst in periodieke releases plaatsvinden, om de kans op incidenten te minimaliseren. Dit alles vraagt bijvoorbeeld om een bijpassende release kalender die sterk afwijkt van de OLTP kalender.

Een ander belangrijk verschil is dat BI is een continu programma is en geen project of een stabiel systeem. Vaak grijpen beheer en ontwikkeling in elkaar (dit wordt ook wel continious development genoemd). Immers antwoorden op vragen roepen meteen ook weer nieuwe vragen op. Dat uit zich in veranderingen van rapporten en analyses maar ook in specifieke dataleveringen of quick services.

Daarnaast is er een hoge mate van interactie tussen BI en business events. Deze vragen soms (heel) snel om data.

Om dit proces bij te kunnen benen moet ook snel gehandeld kunnen worden op change gebied. Wat ook niet onderschat moet worden is dat BI een relatief jong vakgebied (10-15 jaar oud) met dus nog een laag volwassenheidsniveau. Informatiesystemen kennen daarnaast ook nog specifieke methoden, andere ontwikkeltechnieken en veel verschillende technologieën die vaak afwijken van traditionele ICT-omgevingen.

Resources zijn schaars en vaak alleen bij externe partijen te vinden. Rollen lopen vaak naadloos in elkaar over zoals analist, ontwerper en rapportontwikkelaar.

Concluderend, BI is een informatiesysteem (OLAP). Informatiesystemen wijken af van de rest van ICT (OLTP). Informatiesystemen kennen eigen processen, dynamiek, modellen, techniek, competenties, rollen, etc. en dus ook architectuur.

Dit artikel is nog maar een grove overview van wat Business Intelligence is en hoe het zich manifesteert in de ICT van een onderneming. Voor de nieuwe generatie ICT-architecten zou dit artikel niet het eindpunt dienen te zijn, maar het beginpunt van een verdiepingslag op de mogelijkheden van BI.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van jorgenheizenberg
Jorgen Heizenberg
Capgemini - Principal Technology Officer Business Intelligence

Jorgen Heizenberg is werkzaam als Business Intelligence Consultant bij Capgemini. Hij vervult daar tevens de rol van Principal Technology Officer voor het Business Intelligence Domein.

 
Reacties
Charles M. Hendriks op zondag 14 maart 2010 15:29

Hoi Jorgen,
Mis CEP als vorm real time BI in je verhaal. Zie CEP inmiddels als 'vorm' van Event Driven Architecture die bedrijven in staat stelt capaciteit planningen permanent actueel te houden. Ook voor regiecentra kan een EDA architectuur aanpak uitkomst bieden bij het verwerken van de stortvloed aan signalen die het gevolg zijn van het toevoegen van sensoren als camera's etc.
Groeten,

Charles M. Hendriks

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.