Artikel

Op naar cloud 9

De ‘cloud’ is hot. Niet zo gek als je ziet hoe moeizaam we nog steeds bezig zijn om de mogelijkheden van ICT te benutten. “Alles in de cloud” is de zoveelste kreet waarmee gouden bergen worden beloofd. Want met de cloud zou het weer allemaal makkelijker, beter en goedkoper kunnen. Wordt dit de zoveelste hype die over een paar jaar weer is weggeëbd? Of is er deze keer meer aan de hand? Mijn advies: “fasten your seatbelts!” Want de cloud laat de ICT sector op zijn grondvesten trillen, en het zal nooit meer zijn zoals het vroeger was.

In de wolken

"Cloud computing is Internet-based computing, whereby shared resources, software, and information are provided to computers and other devices on demand, like the electricity grid" 1

De wolk wordt gebruikt als symbool om de afbakening aan te geven tussen de verantwoordelijkheid van de aanbieder en van de gebruiker. Door nieuwe ICT ontwikkelingen komen er steeds meer bruikbare diensten via “de cloud” beschikbaar. Afhankelijk van het type gebruik is onderscheid te maken in verschillende soorten cloud-computing zoals: Infrastructure as a Service (IaaS), Platform as a Service (PaaS), Software as a Service (SaaS). In dit artikel, over wat de cloud gaat betekenen, gaat het niet zozeer om het soort dienst dat wordt afgenomen, maar om het feit dát er een cloud-dienst wordt afgenomen.

Cloud architectuur?

"Cloud architecture: the systems architecture of the software systems involved in the delivery of cloud computing, typically involves multiple cloud components communicating with each other over application programming interfaces, usually web services, This resembles the Unix philosophy of having multiple programs each doing one thing well and working together over universal interfaces. Complexity is controlled and the resulting systems are more manageable than their monolithic counterparts. The two most significant components of cloud computing architecture are known as the front end and the back end. The front end is the part seen by the client, i.e. the computer user. This includes the client’s network (or computer) and the applications used to access the cloud via a user interface such as a web browser. The back end of the cloud computing architecture is the ‘cloud’ itself, comprising various computers, servers and data storage devices." 2

In de cloud moeten programma’s zich beperken tot wat ze goed kunnen, en verder samenwerken via standaard interfaces. Het feit dat “Unix” wordt genoemd als voorbeeld laat zien dat de principes om cloud voorzieningen te benutten niet nieuw zijn. In feite waren de mainframes, uit de begintijd van de ICT, een soort van cloud. Het mainframe leverde alle voorzieningen en gebruikers hoefden alleen maar een domme terminal in te prikken om daar gebruik van te kunnen maken. Zelfs de mogelijkheid om met volledig gescheiden werkruimtes te werken bestond al.

De beschreven manier van samenwerken is echter niet specifiek voor Unix. Meer algemeen gaat het over een servicegerichte manier van samenwerken tussen componenten. De principes van servicegericht werken zijn op allerlei terreinen toepasbaar. Bij servicegericht denken wordt een grote mate van plaatsonafhankelijkheid bereikt. Iets dat nodig is om echt van cloudservices gebruik te kunnen maken. Er lijkt dan ook geen noodzaak te zijn om voor cloudservices een aparte architectuurstijl te ontwikkelen. SOA is daar al prima voor geschikt.

Dat SOA principes toepasbaar zijn op cloudservices wil uiteraard niet zeggen dat er niks bijzonders hoeft te gebeuren als services richting de cloud gaan. Het feit dat er meer partijen en locaties betrokken raken, maakt het noodzakelijk dat er nog meer aandacht dan normaal wordt besteed aan ondermeer integratie-, betrouwbaarheids- en privacyaspecten. Wanneer niet aan de benodigde randvoorwaarden kan worden voldaan, is migreren naar de cloud nog geen optie. Maar net als op andere terreinen mag verwacht worden dat ook hierin snel een verschuiving zal gaan optreden waardoor de cloud steeds vaker een optie wordt.

De cloud is er

"Cloud computing is een parallel computersysteem waarbij de software verdeeld is tussen meerdere computers op het internet. De "cloud" (Nederlands: wolk) staat voor het internet en de delen en acties van de applicatie die niet op de machine van de gebruiker plaatsvinden." 3

De vraag of we ICT diensten uit de cloud gaan afnemen is achterhaald. We zijn al jaren geleden begonnen met diensten uit een soort van cloud af te nemen. Hotmail lijkt al sinds mensenheugenis aanwezig. En al in de vorige eeuw kon Windows patches voor de pc automatisch via internet ophalen en installeren. Organisaties zijn al jaren bezig om steeds meer zaken via hosting op andere locaties, door andere organisaties, uit te laten voeren. Dus in plaats van je af te vragen óf we diensten uit de cloud willen gaan afnemen, lijkt het beter om de vraag te stellen in welk tempo we welke cloud-diensten af gaan nemen.

De geschiedenis laat zien dat het beschikbaar komen van goede en betaalbare diensten er toe leidt dat werkzaamheden steeds vaker uitbesteed worden. ICT bestaat in verhouding met andere vakgebieden nog relatief kort. Er wordt nog vaak gezocht naar een goed evenwicht tussen zelf doen en laten doen. Het ontstaan van een nieuwe generatie van cloudvoorzieningen versnelt de verschuiving van in- naar extern. Waarom zouden we die wirwar aan zelf beheerde apparatuur en software nog in de lucht blijven houden? Door de schaalgrootte waarop cloud- aanbieders opereren, worden de toepassingen alsmaar goedkoper én beter. Zeker bij mega-aanbieders als Google kunnen nu al bruikbare productsuites worden afgenomen, waarin ook meteen een deel van de benodigde integratieproblematiek is opgelost. Tel daar bij op dat de eigen organisatie de eindgebruikers alleen nog maar van een standaard browser hoeft te voorzien, en het maken van een business case begint op een verplicht nummer te lijken.

Om te voorkomen dat er maatwerk wordt ontwikkeld voor functionaliteit die al te koop is hanteren veel organisaties het motto “buy before you build”. Het lijkt misschien vroeg, maar zouden we dit niet aan moeten vullen met: “cloud before install”?

De toekomst

De doorontwikkeling van ICT, en de aanwezigheid van internet als wereldwijd bindmiddel, leidt tot veranderingen die niet te overzien zijn. Vanwege de exponentiele groei die technologie kent, volgen vernieuwingen elkaar steeds sneller op. Terwijl de oude generatie zich nog het hoofd breekt over hoe nieuwe technologie verantwoord kan worden ingezet, zijn jongeren al lang begonnen met het gebruik daarvan. Directief sturen op de manier waarop ICT gebruikt kan worden, werkt niet meer. Gebruikers die niet tevreden zijn met voorzieningen binnen de eigen organisatie, gaan die elders in de wereld zoeken. Steeds meer verbieden is geen verstandige strategie. Door zich defensief op te stellen prijst de traditionele ICT afdeling zich in hoog tempo uit de markt. Om niet als de dinosaurus te eindigen, moet er ruimte zijn voor nieuwe ontwikkelingen: “If you can’t beat them, join them".

De echte vernieuwingen spelen zich tegenwoordig in de cloud af. Bij Microsoft, een bedrijf dat van oudsher op lokale software is gericht, werkt binnenkort zo’n 90% van het personeel aan cloud-gerelateerde projecten. In plaats van de interne focus die veel organisaties nog hebben, zal de aandacht moeten gaan verschuiven naar wat zich in de buitenwereld afspeelt. Daarbij is visie, maar vooral ook lef nodig. Want de organisatiegrenzen, waarbinnen we nog alles zelf konden bepalen, lossen steeds meer op. Architectuur kan daar een belangrijke rol bij spelen en houvast geven zodat de cloud niet als bedreiging maar als onuitputtelijke bron van nieuwe mogelijkheden wordt gezien. Wie weet komt “cloud 9”, een Engelse uitdrukking waarmee een toestand van extreem geluk wordt aangeduid, daarmee nog ooit in beeld.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van adgerrits
Ad Gerrits
AG4IT - Gemeente Nijmegen - Informatiearchitect

Drs. Ad Gerrits heeft veel ervaring binnen verschillende IT-gerelateerde domeinen. Via AG4IT doet hij advieswerk als enterprise architect en verzorgt hij verschillende architectuurtrainingen. Hij werkt ook als informatiearchitect bij gemeente Nijmegen.

Ad streeft naar het verbinden van de meer theoretische kant van architectuur met de toepassing daarvan in praktijk. Hij is daarom bijvoorbeeld zowel TOGAF- als Microsoft gecertificeerd en is bezig met een opleiding tot Certified Cloud Architect.

Service-oriëntatie en streven naar eenvoud zijn belangrijke uitgangspunten in zijn werkwijze. Architectuur ziet hij als een noodzakelijk middel om te zorgen dat IT maximaal bijdraagt aan het realiseren van bedrijfsdoelen.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.