Artikel

Bouwen aan een eigen begrippenkader - Informatiearchitectuur

Steeds meer ondernemingen starten met het werken onder architectuur. Men komt hierbij in aanraking met veel nieuwe begrippen met verschillende definities. In deze serie wordt telkens één begrip kort belicht vanuit de verschillende denkwijzen die het vakgebied rijk is. Het begrip van deze maand: Informatiearchitectuur

Inleiding

Het begrip informatiearchitectuur dook voor het eerst op in de jaren ’70. In de loop der tijd zijn er vele definities verschenen van het begrip. In dit artikel zijn de meest gangbare definities verzameld van dit begrip, afkomstig uit diverse methoden, boeken en websites. Tevens wordt er een kort totaalbeeld geschetst van het begrip waarin de verschillen en overeenkomsten benoemd worden.

Definities


GIA
- Een informatie architectuur is een samenhangende visie van een organisatie op haar bestaande en gewenste informatievoorziening. Een informatie architectuur komt tot stand door een gezamenlijk proces van beeldvorming van en onderhandeling tussen alle betrokkenen. In een informatie architectuur komen de elementen van de informatievoorziening en hun samenhang tot uitdrukking, alsmede hun aansluiting op de bedrijfsarchitectuur en de ICT architectuur en het waarom hiervan. Inherent aan een informatie architectuur zijn keuzes op het gebied van informatie-functionaliteiten en -structuren. Deze keuzes worden vastgelegd in de vorm van principes, standaarden en modellen. Daarmee is een informatie architectuur het bestemmingsplan voor de vernieuwing van de informatievoorziening van een organisatie. [1]

Wikipedia - De informatie-architectuur beschrijft de inhoudelijke relaties en samenhang tussen toepassingen en gegevensverzamelingen onderling. Hiermee worden de relaties met informatie en communicatie als bedrijfsmiddelen / productiefactoren van een organisatie inzichtelijk. De informatie-architectuur is daarmee een onderdeel van de Informatievoorziening binnen een organisatie. [2]

GEA - De informatie-architectuur beschrijft de structuur van de informatievoorziening:

  • Uit welke componenten de informatievoorziening van het betrokken bedrijfs(onderdeel) is samengesteld;
  • Wat hun functie is, in casu welke bijdrage ze elk leveren aan de bedrijfsuitoefening;
  • Welke bijdrage ze elk leveren aan de realisatie van de doelstellingen uit het beleid;
  • Hoe de componenten samenhangen.

[3]

DYA - De informatiearchitectuur vormt het kader voor de wijze waarop de informatievoorziening binnen de organisatie vorm gegeven wordt: de gegevens die voor de organisatie van belang zijn en de applicaties waarmee de informatieuitwisseling binnen de organisatie ondersteund wordt. [4]

Dragon1 - De informatiearchitectuur van een onderneming is het geheel aan gebruikte informatiekundige concepten en principes voor de entiteiten die samen de ondernemingsbrede informatievoorziening vormen. De functie van informatiearchitectuur is het verhogen van de kwaliteit van ontwerp en realisatie van de informatievoorziening en haar informatiesystemen, om uiteindelijk een duurzame en toekomstvaste informatievoorziening te krijgen die optimaal het uitvoeren van de ondernemingstrategie ondersteunt. [5]

TOGAF - TOGAF heeft geen officiële definitie voor het begrip informatiearchitectuur. Er wordt in TOGAF wel gesproken over ‘Information Systems Architectures’. Deze architecturen focussen zich op het identificeren en definiëren van de afwegingen en keuzes op het gebied van applicaties en gegevensverzamelingen ten behoeve van de business. De twee soorten architecturen die hier toebehoren zijn de applicatiearchitectuur en de gegevensarchitectuur.

ABC van de andere overheid - De samenhangende structuur van de informatievoorziening in een organisatie. Daarbij gaat het om informatiesystemen (applicaties), gegevens (content) en de wijze waarop applicaties onderling zijn gekoppeld (applicatie-integratie). Bovendien omvat de informatiearchitectuur de manier waarop de informatievoorziening bijdraagt aan de doelstellingen van de organisatie. [6]

GEMMA - De GEMMA Informatiearchitectuur beschrijft de samenhang tussen gemeentelijke gegevens en applicaties en landelijke voorzieningen. De GEMMA helpt gemeenten om gericht te werken aan verbetering van de eigen informatievoorziening, zodanig dat deze past binnen de landelijke kaders. Dit gebeurt via het beschrijven van algemene principes, modellen en standaarden. [7]

Begrippenkader Architectuur - De informatiearchitectuur beschrijft hoe de informatievoorziening ter ondersteuning van de processen in relatief autonome (deel)gebieden kan worden ingericht, en hoe deze gebieden gepositioneerd worden in de totale informatievoorziening. [8]

Boterenbrood e.a. - Een IV-architectuur:

  • is een samenhangende visie op de informatievoorziening vanuit het geheel van de organisatie in haar omgeving;
  • bestaat uit beschrijvingen van de huidige en toekomstige inrichtingen;
  • is voorzien van een migratiepad;
  • is tot stand gekomen door een proces van onderhandelen en beeldvorming door alle belanghebbenden;
  • heeft als doel de belangen van de organisatie te borgen;
  • vervult daarmee de scharnierfunctie tussen doelstellingen van de organisatie en de inrichting van de informatievoorziening.

[9]

Van der Sanden e.a. - De informatie-architectuur is de uitkomst van een proces van afwegen en onderhandelen. De belangen en overwegingen van alle relevante partijen zijn daardoor herkenbaar in die uitkomst verwerkt. Een optimale betrokkenheid is daarvan het resultaat. De informatie-architectuur stelt de relevante partijen in staat zelf te beoordelen in welke mate de geschetste informatievoorziening invulling geeft aan het bedrijfs- en informatiebeleid en in welke mate ze de gewenste flexibiliteit bezit. De informatie-architectuur beschrijft hoe de gewenste informatievoorziening is gestructureerd en uit componenten is opgebouwd. De afbakening is zodanig, dat het bovendien duidelijk is dat de componenten binnen de geboden technische mogelijkheden relatief zelfstandig en projectmatig gerealiseerd kunnen worden. [10]

Verschillen en overeenkomsten

Het grootste verschil dat op te merken is uit de definities, is de scope van wat de informatiearchitectuur dient te beschrijven. Bij sommige definities blijft dit beperkt tot het beschrijven van de samenhang tussen applicaties en gegevensverzamelingen onderling, maar volgens andere definities dient het de gehele informatievoorziening plus relaties met de omgeving te beschrijven. Ook het abstractieniveau waarop (een deel van) de informatievoorziening beschreven dient te worden verschilt per definitie. Veel definities, zoals die van Van der Sanden e.a., haken in op het functioneel logisch en fysiek niveau, terwijl Dragon1 vooral het conceptuele niveau benadrukt.

Uit de verschillende definities kan onder andere gesteld worden dat een informatiearchitectuur:

  • een visie op of een beschrijving van de informatievoorziening (of een deel hiervan) is;
  • het de structuur en samenhang beschrijft van de verschillende concepten, entiteiten, elementen en componenten (zoals informatiesystemen, applicaties, gegevens) binnen de informatievoorziening;
  • het de samenhang en relatie beschrijft van de informatievoorziening met haar omgeving (bijvoorbeeld de relatie met andere  architecturen zoals de bedrijfsarchitectuur);
  • tot stand komt door een gezamenlijk proces van beeldvorming en onderhandeling tussen alle betrokkenen van de informatievoorziening;
  • gerelateerd is aan de doelstellingen van de organisatie;
  • wordt beschreven doormiddel van concepten, principes, modellen en standaarden;
  • zowel de huidige als gewenste situatie kan beschrijven.
     
Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.