Artikel

Bouwen aan een eigen begrippenkader: Perspectief en Gezichtspunt

Voor architecten is het van belang om richting belanghebbenden te werken met verschillende perspectieven op een bouwwerk, om hen zo beter te kunnen informeren en te laten kiezen voor juiste oplossingsrichtingen. Maar om goed met perspectieven te kunnen werken, is goed begrip van perspectief en gezichtspunt onontbeerlijk.

Inleiding

In dit artikel over bouwen aan een eigen begrippenkader, vergelijken we vijf verschillende definities van perspectief en gezichtspunt. Omdat het vertalen van Engelstalige definities naar het Nederlands altijd afbreuk doet aan de definitie zelf, geven wij hier de zo oorspronkelijk mogelijk tekst van de definities.

De IEEE 1471-standaard definities van View en Viewpoint

A view is what you see when looking from the chosen viewpoint.

A view is a collection of models representing the architecture of the whole system relative to a set of architectural concerns. Separation of concerns is a useful technique for managing complexity. A view is part of a particular architecture description for a system of interest. For example, a structural view of a system might include a model showing components and their interfaces and a model of their dependencies and inheritance relationships. A performance view might consist of models for resource utilization, timing schedules and cause-effect diagrams. The idea of a view is that it addresses a specific set of concerns about a system using well-defined notations and models.

A viewpoint is a way of looking at a system. A viewpoint captures the conventions for constructing, interpreting and analyzing a particular kind of view. Viewpoint conventions include languages, notations, model types, modelling methods, analysis.

De TOGAF-methode definities van View en Viewpoint

A view is the representation of a related set of concerns. A view is what is seen from a viewpoint. An architecture view may be represented by a model to demonstrate to stakeholders their areas of interest in the architecture. A view does not have to be visual or graphical in nature. A view is what you see;

A viewpoint is the definition of the perspective from which a view is taken. It is a specification of the conventions for constructing and using a view (often by means of an appropriate schema or template). A viewpoint is where you are looking from - the vantage point or perspective that determines what you see.

De Archimate-methode definities van View en Viewpoint

General, a view is defined as a part of an architecture description that addresses a set of related concerns and is addressed to a set of stakeholders. A view is specified by means of a viewpoint, which prescribes the concepts, models, analysis techniques, and visualizations that are provided by the view. Simply put, a view is what you see.

A viewpoint is where you are looking from.

De GEA-methode definitie van Perspectief

Een perspectief is de invalshoek van waaruit men een organisatie wil beschouwen en waarop men wenst te sturen.

GEA bouwt verder op de definitie van Robson (1995): “those few key areas which must go right for an organisation to flourish”.

De Dragon1-methode definities van Perspectief en Gezichtspunt

‘Een perspectief is de wijze waarop iets, een deel of een aspect van een bouwwerk, zich toont of prijs geeft aan een kijker die vanuit een bepaald gezichtspunt kijkt naar het bouwwerk.’

Een perspectief verschijnt als mentaal beeld, is grafisch weer te geven, of is tekstueel weer te geven. 

Een perspectief is soms een geheel van systemen die in beeld zijn en de toestanden waarin die systemen zich bevinden. Een perspectief is soms een submodel van een model, maar ook soms een specialistisch model. Een perspectief is op verschillende wijzen, afgestemd op de belevingswereld van belanghebbenden, te visualiseren. Vanuit verschillende gezichtspunten kun je hetzelfde perspectief zien van een systeem. Zicht en view zijn synoniem voor perspectief.

Een gezichtspunt is het punt van waaruit je kijkt of de wijze waarop je kijkt naar iets, een systeem of een aspect van een systeem, vanuit een geheel van interesses, kennis en aandachtspunten. Optiek en oogpunt zijn synoniemen voor gezichtspunt. De rollen, functies en thema’s in een organisatie zijn de basis voor het definiëren of onderkennen van gezichtspunten. Vanuit dezelfde gezichtspunten kun je naar verschillende aspecten van een systeem kijken. Dit levert verschillende perspectieven op.

Verschillen en overeenkomsten

De verschillende methoden en standaarden bieden verschillende, maar toch ook aan elkaar gerelateerde definities voor perspectief (view) en gezichtspunt (viewpoint).

Niet alle methoden zien overigens dat perspectief en view synoniem zijn voor elkaar. De wijze waarop perspectieven en gezichtspunten worden onderkend en waar ze qua decompositie uit bestaan verschilt nogal.

Maar over één ding zijn alle definities het eigenlijk wel eens: een perspectief (view) is wat je ziet. Een gezichtspunt (viewpoint) is van waaruit je kijkt. Het doel, nut of functie van perspectieven is  bij de methoden en standaarden veelal hetzelfde: helpen bij beeldvorming en besluitvorming.

De effectiviteit van het werken met architectuur hangt natuurlijk in hoge mate af van het kiezen van en het op correcte wijze visualiseren of documenteren van de juiste perspectieven door vanuit de relevante gezichtspunten te kijken.

Welke perspectieven en gezichtspunten de architect het beste kan onderkennen, daar verschillen de standaarden en methoden over van mening. Wat u te doen staat: kies de definities die u het beste vindt passen bij uzelf.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.