Artikel

Metamodellen maken architectuur sterker

"Als een vraagstuk of oplossing niet aan de hand van een metamodel kan worden uitgelegd, past het niet in de organisatie."

Hoe zorgt u ervoor dat architecturen die door architecten in verschillende projecten in de organisatie worden ontwikkeld, tevens uitwisselbaar, volledig, toetsbaar, transparant en (her)bruikbaar zijn?

Van alle architectuurmethoden, concepten en software die er nu al zijn en dit voor elkaar zouden moeten krijgen, blijven de resultaten nog te ver achter bij de bedrijfsdoelstellingen.

Redenerend vanuit een procesmodel en productmodel voor architectuurwerk in organisaties, wordt een metamodel voor informatie architectuur ontwikkeld. Dit metamodel kan ook gezien worden als een normenkader, blauwdruk of kapstok voor de informatie architecturen die worden ontwikkeld en toegepast in projecten in de organisatie.

Inleiding

Elke architect gebruikt een methode en elke architect ontwikkelt van daaruit zijn eigen architectuurproducten. Het gevolg is vaak: incomplete definities, geen gebruik van sjablonen, halve beschrijvingen, exotische views, etc... De huidige praktijk die we vandaag de dag gewend zijn, maar één die niet gewenst is. Ook al zijn er architectuurmethoden, concepten, opleidingen, trainingen en certificeringen, het werk van de ene architect is te vaak van een ander niveau, dan van de andere architect. Een groot nadeel hiervan is dat de architectuurproducten die worden vervaardigd sterk persoonsgebonden zijn qua (her)bruikbaarheid, up-to-date houden, communiceren en het toepassen ervan in allerlei situaties. Met als gevolg onnodige inefficiëntie en geldverspilling. Als we kijken naar andere vakgebieden dan architectuur, bijvoorbeeld projectmanagement, ICT-beheer of systeemontwikkeling, dan vinden we het heel normaal dat we een generieke methode in de organisatie hebben geadopteerd en op basis daarvan specifieke procedures hebben gemaakt die in het kwaliteitssysteem zijn geborgd.

Een informatie architectuur metamodel

In een organisatie waar men bezig is met informatie architectuur, heeft men in meer of mindere mate altijd een aanpak gedefinieerd of gestandaardiseerd. Om het werk van architecten meer voorspelbaar, controleerbaar, bruikbaar, vollediger en uitwisselbaar te maken, heeft het vele voordelen om voor elk benoemd architectuurtype, een metamodel te onderkennen. Voor business architectuur is dit een metamodel voor business architectuur, voor informatie architectuur is dit een metamodel voor informatie architectuur, voor technische of ICT-architectuur is dit een metamodel voor technische of ICT-architectuur, etc...

In de praktijk komt men echter niet of nauwelijks een metamodel tegen dat expliciet is gemaakt van waaruit architecturen worden beschreven of gevisualiseerd. De praktijk is vaak dat delen van de architectuur alleen worden gevisualiseerd door het maken van views (op doelgroep afgestemde visualisaties van modellen) en soms zijn deze views voorzien van beschrijvingen. Gaandeweg worden zo steeds meer aspecten van de architecturen beschreven.

Een metamodel is een beschrijving van de taal waarin we een model kunnen uitdrukken. We kunnen informatie architectuur als een model zien. Wanneer we een informatie architectuur willen beschrijven of visualiseren dan dienen we te weten wat de taal is van het informatie architectuur model. Hiervoor hebben we dus een metamodel voor informatie architectuur nodig. Wanneer een willekeurige architect zijn of haar ontwikkelde informatie architectuur afstemt op het metamodel, dan worden daar de informatie architecturen vergelijkbaar en uitwisselbaar mee.

Een informatie architectuur metamodel dient inzichtelijk te maken waarom bepaalde aspecten van een informatie architectuur worden beschreven in een document of gevisualiseerd in een view.

Een metamodel kan als een soort normenkader worden gebruikt om te toetsen wat de volledigheid van een architectuurbeschrijving of een architectuurvisualisatie is.

In de informatie architectuur kan door een service-oriented metamodel te gebruiken goed worden onderbouwd en beargumenteerd waarom voor de invulling van bepaalde informatievoorzieningservices bepaalde concepten, componenten of standaarden zijn gebruikt.

We kunnen een generiek metamodel van een informatie architectuur opbouwen op basis van het doel dat we willen bereiken en een aantal definities en principes.

De aspectenprincipeslijst (en begrippenkader) voor het generieke informatie architectuurmetamodel ziet er verkort dan zo uit, op basis van de eisen die de markt tegenwoordig stelt aan informatie architecturen:

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.