Artikel

Architectuur vóór informatie en niet tégen gebruikers

Stop Device Technologie en herstart de Informatie Technologie

De cloud schuurt tegen de oude infrastructuur aan en dat geeft gedonder. De grote voordelen van een goede infrastructuur architectuur, aldus de architecten, zijn flexibiliteit en toekomstvastheid. Waarom past die cloud dan niet in mijn infrastructuur? Infrastructuur op basis van controle over gebruikers en hun systemen voldoet niet meer aan de vraag van de business. Terug naar de basis, de informatie. Wie was daar ook alweer eigenaar van? Hoe ontsluiten we dat naar de gebruikers? Waar en hoe dan ook.

De nieuwe media, en inmiddels ook de oude, staan vol van de goodies op het gebied van ICT. De vooruitzichten van kostenverlaging, functionaliteit uitbreiding en integratie zijn legio. De business verwelkomt dit van harte. Uit marktoverwegingen of misschien ook uit onvrede met de huidige ICT dienstverlening?

Het voorbeeld van de smartphone is al bijna versleten. “Waarom kan ik dat niet gewoon met mijn telefoon doen zoals thuis?” Deze vraag is zowel onterecht als terecht. Het is onterecht, omdat diezelfde business jarenlang heeft gehamerd op veiligheid en controle. De verantwoording voor informatiebeveiliging werd volledig naar de ICT geschoven, die vrijwel automatisch de schuld kreeg in geval van een incident met betrekking tot continuïteit en/of veiligheid. Het is dan ook helemaal niet gek, dat het instinct van de huidige ICT managers op controle is gebaseerd.

De vraag is anderzijds ook wel terecht, want ICT kan toch zo makkelijk mee schakelen met de veranderende behoefte? Het is toch zo flexibel en modern? Dus vanuit dat oogpunt is het logisch, dat de business op tafel gooit, dat de gemiddelde consument veel meer kan dan de gebruiker in zijn eigen bedrijf.

Wat zijn nu de trends en hoe komen we uit deze impasse?

Macro trends

Verschillende ontwikkelingen kunnen worden onderscheiden die op hoog niveau de richting van ICT diensten beïnvloeden. En die dus meegenomen moeten worden in architectuurbeschouwingen. Een paar voorbeelden:

De gebruiker wordt ‘ICT slimmer’

ICT is een integraal onderdeel van vele opleidingen. Dit is al een tijdje zo en dus is de jonge generatie erg gemakkelijk in ICT. Dit is tweeledig. Enerzijds zijn ze gewoon technisch handig en kunnen een heleboel zelf doen en oplossen. Anderzijds weten ze zeer goed voordeel te trekken uit ICT functionaliteit. Het is gewoner om naar Google te grijpen, dan een intern informatiesysteem te gebruiken.

De werknemer wordt ‘losser’

De arbeidsverhoudingen veranderen en begrippen als pensioen en jubileum zijn welhaast archeologische begrippen voor de nieuwe werknemer. Ook zien we de werkgever meebewegen (of sturen ze juist deze ontwikkeling?) en is loyaliteit ingeruild voor flexibiliteit.

De locatieonafhankelijke kenniswerker

Werkzaamheden worden veel meer kennis dan fysiek gedreven. Er moet voortdurend geleerd worden en de processen worden steeds ingewikkelder. De locatie van waaruit gewerkt wordt is niet meer van belang, als er maar toegang is tot de betreffende informatie.

De business is locatie onafhankelijk, globaal en erg dynamisch

Producten gaan de hele wereld over. Een ‘Nederlands’ productie bedrijf kan zijn producten ontwerpen in Italië, laten maken in China en service verlenen vanuit Polen. En dat kan dan morgen weer anders zijn als er een bedrijf wordt toegevoegd of een leverancier wordt ingewisseld voor een andere leverancier.

De keten wordt echt integraal

De lopende band van vroeger met grondstof aan de ene kant en eindproduct aan de andere kant bestaat nog wel, maar ligt nu globaal en is samengesteld uit vele schakels. Maar de verschillende bewerkingsstations moeten nog steeds goed aansluiten. En met de beweging naar een compositie van diensten en niet meer van fysieke handelingen aan het product verschuiven ook de ICT behoeftes. Voeg daarbij nog het delegeren van details en het sturen op verantwoording van onderaannemers, dan is de informatie meteen ook overal. Maar deze informatie moet wel overal toegankelijk zijn en uiteindelijk ook weer gecombineerd kunnen worden.

ICT infrastructuur architectuur van gisteren

Dit zijn wat voorbeelden van trends waar het ICT domein het moeilijk mee lijkt te hebben. Laten we eens terugkijken naar de ICT infrastructuur van gisteren. Wat bepaalt nu de gedachtegang? Wat is nu kenmerkend voor de infrastructuren die over de afgelopen jaren en decennia zijn gemaakt?

Eerst was er slechts een centrale computer waar je fysiek bij moest zijn om er überhaupt iets mee te kunnen doen. Later kwamen hier terminals bij, die vaak nog in afgesloten rekencentra stonden; in grote zalen. Maar alles draaide centraal, de eindgebruiker had slechts een kijkgaatje via een ‘domme’ terminal. Kortom, de gebruiker onder controle, binnen de beveiliging.

Met de komst van netwerken tussen de centrale delen en de eindgebruiker en met de opkomst van de rekenkracht bij de gebruiker kwam er een nieuwe uitdaging. Wat deed die gebruiker? Is dat wel zuivere koffie?

De business werd ongerust, de ICT nam de verantwoording aan en probeerde de eindgebruikers weer onder controle te krijgen. De werkplekken werden binnen de grenzen van de organisatie getekend en elke verbinding met de buitenwereld werd kritisch bekeken. Nu is internettoegang gewoon, maar nog niet zo lang geleden moest een eindgebruiker daar specifiek toestemming voor vragen.

De architectuur kenmerkt zich dus door het onder controle houden van de totale infrastructuur, dus inclusief de devices van de eindgebruikers en de boze buitenwereld. Dat vroeg de business toch?

ICT trends

Kijken we met een ICT oog naar de macro trends, dan kunnen we de volgende onderwerpen onderkennen:

  • De gebruikersgemeenschap is niet meer in te delen in intern en extern. Er zijn tijdelijke krachten, die werkzaamheden binnen het bedrijf uitvoeren. Er zijn vaste medewerkers, maar ook die blijven niet lang. Er zijn anonieme consumenten, die toegang hebben tot bijvoorbeeld productinformatie en een bestelling plaatsen. Er zijn medewerkers van leveranciers, die diep kunnen ingrijpen in het kernproces, van buiten af.
  • De gebruikersgemeenschap is ook erg dynamisch. Door het tijdelijke karakter van de werknemer-werkgever relatie is er al dynamiek, maar door de reorganisatie en fusie drang van de business komt er nog het een en ander bij.
  • De eindgebruiker devices tonen een grote variatie met snel opeenvolgende modellen aan smartphones, tablets en PC’s. Ook de locatie ervan is niet meer constant. Daarnaast is het gebruik van deze apparaten ook sterk dynamisch. De functionaliteit groeit vanuit een technologische push, maar ook vanuit de nieuwe Y-generatie. Voeg daar nog bij een vermenging van privé en zakelijk gebruik, dan krijgen we werkelijk: Any place, any time, any device.
  • Informatie en de toegang daartoe wordt steeds kritischer. Processen zijn erg geïntegreerd en worden overal uitgevoerd door allerlei partijen op verschillende locaties. En alles moet veilig volgens wettelijke verplichtingen en of volgens business ongerustheid.
  • Cloud diensten zijn gearriveerd. ICT partijen op de markt hebben weer een aantal treden op de waardeladder genomen en willen direct aansluiten op de procesgedachte. Kant-en-klare functionaliteit, direct op het bureau van de eindgebruiker. Echter, verantwoording, koppeling en ondersteuning zijn oude uitdagingen waar de wolk nieuwe dimensies aan geeft.

Een reflectie

Als we dit dan zo overwegen, dan lijkt het één grote ellende en is werken in de ICT infrastructurele diensten meer een straf dan een carrière. Waar is de uitweg?

Informatie Technologie blijft de juiste benaming van het vakgebied. Techniek (even inclusief de betreffende diensten) om informatie te ontsluiten naar de gebruikers daarvan; en die vormen de business.

Dit zegt niets over eigenaarschap van of verantwoording voor de informatie zelf. Over de jaren heen is - haast ongemerkt - de verantwoording naar de ICT afdeling geschoven. Als we dat nu eens opnieuw bekijken, dan vinden we wellicht de uitweg. De informatie bepaalt het proces en de business bepaalt daarvan het belang, de inhoud, de eigenaar, de beveiligingseisen etc. De gemakkelijke weg van ‘alles bewaren’ en ‘alles is belangrijk’ is niet meer te handhaven als gevolg van de totale omvang en de compositie van verschillende partijen over de processen heen. De business moet het eigenaarschap van de informatie weer terugkrijgen en hiernaar handelen.

Ook techniek verdient een evaluatie. In mijn beleving betreft het techniek, die té ver van de gebruiker zelf staat. De analogie met de telefoon is sprekend. Vroeger moest je een gesprek aanvragen en was er een dienst die de technische handelingen verrichtte om de verbinding tot stand te brengen. Nu drukt iedere gebruiker zelf zijn nummer in. Dat is dus geen ‘techniek’ meer. En het wordt tijd, dat we dit toepassen op de eindgebruiker devices van vandaag. Dus kunnen we de volgende uitgangspunten formuleren:

  • De business is verantwoordelijk voor de informatie
  • De eindgebruiker devices zijn geen techniek meer

ICT infrastructuur architectuur van morgen

Vanuit deze uitgangspunten kunnen we de oude basisgedachte van vele infrastructuren laten varen; de grensverdediging. Het is een verloren strijd om te bepalen wat de grens nu weer is en wie er dan binnen of buiten is. In plaats daarvan moeten we een Toegang-gedachte invoeren. En dan betreft het toegang tot de informatie van de business.

Figuur 1: Van grens verdediging naar toegang verdediging

De business - als eigenaar van de informatie - bepaalt, wie, wanneer, waartoe toegang moet hebben. Pas daarna is het een taak voor de ICT om dat te regelen.

Door de eindgebruikersystemen eigenlijk los te laten, realiseren we een grote verlichting aan de ICT kant en ook aan de eindgebruiker kant. Wel even oppassen, dat we niet het ene dogma voor het andere ruilen. Die gebruikers die nog wel een gemanagede werkplek willen met bijbehorende support moeten dat kunnen krijgen. Maar dat zijn dan ook de ‘gemakkelijke’ gebruikers.

De belangrijkste uitdaging van de nieuwe ICT infrastructuur is vervolgenshet regelen van toegang op sessie basis. De ervaring met Identity Management en Single Sign On van de laatste jaren stemmen hoopvol, maar hier ligt nog wel huiswerk. Ook aan de applicatie kant, want de applicaties als toegang naar de informatie zullen zich moeten ‘gedragen’ in de nieuwe architectuur.

Het pad naar de nieuwe infrastructuur

Vanzelfsprekend is dit niet van vandaag op morgen geregeld. Factoren voor de migratie zijn mind-set, legacy, kosten en vooral het terugbrengen van de informatieverantwoordelijkheid naar de business. We hebben dan ook naast een technische uitdaging een verandermanagement uitdaging te pakken. Niet echt een talent van de ICT sector...

Toch zijn er legio pragmatische middelen om in te zetten; centraliseren van applicaties, Server Based Computing oplossingen, web technologieën, virtualisatie etc. We kunnen de moderne ICT gereedschapskist gewoon inzetten.

En voor de nieuwe ontwikkelingen moeten we meteen de juiste manier van inpluggen toepassen. Iedere dienst moet de toegang definiëren en beleggen bij de business. Vervolgens faciliteert ICT, bij voorkeur via een generieke oplossing zoals een enkelvoudige identity repository.

En die cloud dan?

Cloud diensten zijn gewoon ICT diensten. En die moeten zich dus ook conformeren aan de toegangsgedachte. Generieke diensten uit de cloud (bijv. storage) kunnen direct gekoppeld worden in het groene hart. Functionele diensten (bijv. CRM) moeten ook via het groene hart, want daar wordt bepaald wie, wat, wanneer mag benaderen. En dit is dus inclusief situaties waarbij de informatie uit de cloud teruggehaald moet worden.

Figuur 2: De cloud aangesloten op de informatie van de business

Conclusie

Over de jaren hebben we de verantwoording voor de informatie laten afdwalen naar het ICT domein. Dit moet weer terug naar de business, waarbij ICT slechts faciliteert. De eindgebruiker devices, zoals de iPhones, tablets en thuis PC’s, zijn geen techniek meer en hoeven dus ook niet meer te worden gecontroleerd vanuit de ICT functie.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van harrypotma
Harry Potma
Atos - Global Lead Transformation Methodologies

Harry Potma is werkzaam bij Atos als Global Lead Transformation Methodologies.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.