Artikel

Wat moet een architect nu met principes?

'Hoe kan ik als architect richting geven aan het ontwerp met principes? Hoe leg ik uit waarom een investering in een bepaalde oplossing of het gebruik van een concept in een ontwerp legitiem is in het licht van strategische uitgangspunten?'

Principes vormen de basis

'Als je die wollige architectuurprincipes niet snel helder kunt maken in het licht van de projectdoelstellingen, dan gooi ik die architectuur echt in de vuilnisbak!' - Dit is de nachtmerrie voor elke architect. Maanden gewerkt aan een mooie architectuur, maar niemand wil er mee werken!

Dit artikel gaat op alternatieve wijze in op de toegevoegde waarde voor de architect in het werken met principes. Zo is onlangs (7 oktober 2009) een NORA-katern Informatiebeveiliging versie 1.0 (i.e. een combinatie van security referentie architectuur en referentie informatiebeveiligingsbeleid voor de Nederlandse overheidsinstellingen) gepubliceerd voor een openbare review. In dit NORA-katern Informatiebeveiliging is de security architectuur opgesteld rondom security principes waarbij de tien basisprincipes van NORA een belangrijk vertrekpunt vormden voor deze security architectuur. Waarmee maar duidelijk wordt gemaakt hoe belangrijk in het vakgebied principes worden geacht als onderdeel van een architectuur.

Niet iedereen overigens beschouwt de onderkende principes in NORA als echte principes. Veel principiële uitspraken, zoals de tien NORA-basisprincipes, zijn tevens te classificeren als strategische uitgangspunten. Dit hangt af van de architectuurdenkwijze die je gebruikt om naar de wereld te kijken en doet an sich niets af van de waarde van de uitspraken in NORA. Het is voor architecten wel een uitdaging om over het voetlicht te brengen waarom juist die basisprincipes (of strategische uitgangspunten) zo van belang zijn om te hanteren teneinde een meer klantgerichte, schaalbare en veilige ICT-omgeving te realiseren. Een andere kijk op principes is daarbij het toverwoord!

Hoe breng ik de noodzaak van het gebruik van architectuurprincipes over het voetlicht?

In de praktijk kom ik vaak tegen dat architecten onvoldoende op de hoogte zijn van het hoe en waarom van principes als bouwsteen van architectuur en de verschillende soorten van principes die hem ter beschikking staat om te hanteren: 'Wat moet je met al die soorten principes als architect?'

Enkele architectuurmethoden, zoals TOGAF, geven aan dat de architect architectuurprincipes dient te gebruiken in de vorm van 'belangrijke richtinggevende uitspraken die zelden worden gewijzigd en als wetten en regels de ontwerpruimte dienen in te perken'. Een voorbeeld hiervan is: 'We maken voor bedrijfskritische ICT-oplossingen altijd gebruik van open standaarden.'

Voor velen zijn deze 'architectuurprincipes' hetzelfde als beleidsuitspraken of uitgangspunten waar moeilijk kracht aan mee kan worden gegeven en daarom moeilijk in te zetten zijn als instrument bij zware veranderingen.

Hoe je als architect de basisprincipes van NORA kunt concretiseren om ze beter te communiceren

Door basisprincipes van NORA om te schrijven in ontwerpprincipes wordt het voor architecten eenvoudiger om ze te communiceren naar het management. Hieronder staat een voorbeeld van het eerste NORA basisprincipe:

Burgers, bedrijven en overheidsorganisaties (afnemers): krijgen de dienstverlening waar ze behoefte aan hebben.

Vanuit de Dragon1 Design Principles Standard hebben we naar de NORA basis-principes gekeken om ze meer te concretiseren en daardoor beter communiceerbaar te maken. We hanteren daarbij een vast stramien voor het formuleren van een principe:

Door [acties] vanuit [handhavingsmechanisme], wordt ervoor gezorgd dat [effecten] waarmee [gebruiksmogelijkheden].

Zie hieronder het omgeschreven NORA-basisprincipe:

Door voortaan en altijd de burgers en bedrijven in alles centraal te stellen als klanten (klantgerichte benadering en wie uiteindelijk betaalt die bepaalt) vanuit een nieuwe kijk op de samenleving door de gemeente en ook hierop als gemeente te worden afgerekend door de rijksoverheid wordt ervoor gezorgd dat burgers en bedrijven, de dienstverlening krijgen waar ze behoefte aan hebben (op basis van hun klantbehoefte) waarmee de tevredenheid van burgers en bedrijven (klantentevredenheid) wordt verhoogd.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.