Artikel

Bouwen aan een eigen begrippenkader: Impact van een nieuwe EA definitie

Steeds meer ondernemingen starten met het werken onder architectuur. Men komt hierbij in aanraking met veel nieuwe begrippen. In deze serie wordt telkens één begrip kort belicht vanuit de verschillende denkwijzen die het vakgebied rijk is. Het begrip van deze maand: de impact van een nieuwe EA definitie

Inleiding

In het vakgebied enterprise architectuur worden in diverse methoden verschillende definities gehanteerd voor het begrip ‘enterprise architectuur’ of ‘enterprise architecture’. Deze verschillende definities zorgen ervoor dat in de praktijk onder enterprise architectuur verschillende dingen wordt verstaan en gedaan. Een reden voor de aanwezigheid van de verschillende definities is hoogstwaarschijnlijk de jongheid van het vakgebied. Het zal nog zeker minimaal vijf tot tien jaar duren (dus tot 2015/2020) voordat bepaalde definities en methoden uiteindelijk succesvol blijken te zijn.

De huidige stand van zaken, de verschillende naast elkaar levende definities, betekent ook dat de toegevoegde waarde van enterprise architectuur in een onderneming van methode tot methode wisselt.

In dit artikel gaan we nader in op de definitie van enterprise architectuur van Dragon1, om te laten zien hoe groot de impact is van het kiezen van een definitie voor één enkel begrip.

Aan de hand van de definitie voor enterprise architectuur wordt uiteengezet wat de voordelen zijn van het op deze wijze definiëren en gebruiken van enterprise architectuur en hoe een enterprise architectuur op basis van deze definitie in beeld is te brengen. Hoe beter de architectuur in beeld is des te beter is het te gebruiken bij strategische keuzes.

Definitie van Enterprise Architectuur van Dragon1

De Dragon1 methode definieert enterprise architectuur als de kunst en kunde van het ontwerpen, realiseren en transformeren van ondernemingen als consistente dynamische en evolutionaire gehelen. Hiermee wordt architectuur als een ontwerpfunctie neergezet.

De verkorte Dragon1 definitie voor enterprise architectuur als vakgebied is:
‘De kunst en kunde van het ontwerpen, realiseren en transformeren van ondernemingen’

Deze definitie is afgeleid van de aloude definitie van architectuur: De kunst en kunde van het ontwerpen en realiseren van bouwwerken. De definitie van enterprise architectuur verschilt op één punt zeer sterk met de van bouwkundige architectuur, en dat is op het punt van transformatie.

Voor veel ondernemingen geldt dat zij jaarlijks sterk veranderen of innoveren om hun bestaansrecht en passendheid in de branche en op de markt te blijven vasthouden of zelfs uit te breiden. Dit geldt in veel mindere mate voor bouwwerken als gebouwen, bruggen en woningen. Deze bouwwerken moeten wel uitgebreid en aangepast kunnen worden, maar dat is doorgaans veel minder ingrijpend dan dat voor ondernemingen geldt.

Impliciet geldt dat transformatie valt onder ontwerp en realisatie. Maar omdat transformatie van groot belang is voor een onderneming, maken we dit expliciet in de definitie van enterprise architectuur. Ondernemingen zijn immers sterk dynamische en evolutionair zichzelf ontwikkelende systemen, waarbij het consistent houden van het geheel een ware uitdaging is.

Een enterprise architectuur richt zich niet op één onderneming maar op een soort onderneming. Met een enterprise architectuur in de hand zijn verschillende onderneming te ontwerpen, te realiseren en te transformeren die er heel anders uitzien of zijn gestructureerd, maar wel dezelfde architectuur hebben. Dat heeft tot gevolg dat niet alle onderdelen waar een onderneming uit bestaat, tot de architectuur kunnen behoren van een onderneming.

Voordelen van werken onder Enterprise Architectuur met deze definitie

De definitie van Dragon1 voor enterprise architectuur staat in het teken van het bedrijfskundig en informatiekundig correct ontwerpen en realiseren van ondernemingen.

Op basis van de definitie van Dragon1 voor enterprise architectuur kunnen we stellen dat:

  1. De concepten uit de vakgebieden bedrijfskunde, informatiekunde en veranderkunde, de architectuurbouwstenen zijn voor de enterprise architectuur van een onderneming.
  2. Een onderneming die onder architectuur wordt ontworpen, gerealiseerd of getransformeerd, op bedrijfskundig en informatiekundig gebied correct of kwalitatief hoogwaardig in elkaar steekt. Zowel constructief, operatief als decoratief.
  3. Een onderneming waarin onder architectuur wordt gewerkt is beter in staat veranderingen door te voeren, te plannen en op elkaar af te stemmen, omdat architectuur op conceptueel niveau plaatsvindt.
  4. Door het beter kunnen uitvoeren, plannen en afstemmen van veranderingen op elkaar, levert de toepassing van enterprise architectuur in projecten tijdswinst op en een meer effectieve benutting van het budget.
  5. Een onderneming kan met vooruitstrevende en met behoudende bedrijfskundige concepten en informatiekundige concepten worden getransformeerd. Als de kwaliteit van de concepten en de wijze waarop de concepten worden toegepast maar op kwalitatief hoogwaardig niveau en zorgvuldig is.

 

Hoe worden deze voordelen van werken onder Enterprise Architectuur bereikt?

Als een transformatie in een onderneming bedrijfskundig, informatiekundig en veranderkundig goed wordt aangevlogen, dan volgt daaruit dat er bijvoorbeeld een gemeenschappelijk begrippenkader is van alle bouwstenen die onderdeel vormen van het ontwerp. Van het ontwerp is een bouwplaat beschikbaar. De bouwplaat is opgedeeld is opeenvolgende fasen om gecontroleerd en gestructureerd het ontwerp te realiseren.

Hoe beter de innovatieve of conservatieve bedrijfskundige concepten en informatiekundige concepten volgen uit de strategie van de onderneming, hoe beter ze zijn ingebed in een onderneming en hoe beter ze kunnen samenwerken met elkaar. En des te beter zal de onderneming uitvoering kunnen geven aan haar strategie.

De kunst is nu om te weten wat dan de huidige enterprise architectuur is van de onderneming en wat de toekomstige enterprise architectuur op basis van strategie en beleid zou moeten zijn. De delta tussen deze twee architecturen laat zien waar de constructie en inrichting van de onderneming het uitvoeren van de strategie en beleid bemoeilijkt of zelfs onmogelijk maakt.

Wat zijn de basisbouwstenen van een enterprise architectuur?

Om van een aantal ondernemingen voorbeelden van enterprise architectuur te kunnen beschrijven en te visualiseren volgt hieronder nog een kleine aanvulling op de definitie van enterprise architectuur.

Een enterprise architectuur bestaat uit één soort bouwsteen: concepten. Hoe meer concepten en deelconcepten worden onderkend als totaalconcept, des te beter hebben de architecten het ondernemingsbouwwerk in beeld. Totaalconcept kan als synoniem voor het begrip architectuur worden gezien.Nauwkeuriger is het om te spreken over een samenhangend constructief, operatief en deocratief totaalconcept waarin functie en vorm los van elkaar, maar in samenhang zijn ontworpen.

De concepten die de bouwstenen van een architectuur vormen, hebben een bepaalde werking die bepaalde resultaten produceren. Deze werking is de reden van het kiezen van het concept als bouwsteen voor de architectuur van de onderneming. Deze werking noemen we principes. Deze principes worden als ontwerpprincipes door een architect gebruikt bij het ontwerpen van (delen van) de onderneming. Dus geeft een architect en anderen ook de ruimte om in het ontwerp van een onderneming af te wijken van de architectuur van de onderneming. Waarbij aangetekend dient te worden dat dit dan wel afbreuk doet aan het concept.

Compliancy, klantvriendelijkheid, procesmatig werken, geautomatiseerde informatieverwerking en network attached storage (NAS) zijn voorbeelden van bedrijfskundige en informatiekundigeconcepten die vanwege hun voordelige werking (principe) vaak als bouwstenen voor de architectuur van een onderneming worden gekozen.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van markpaauwe
Mark Paauwe
Dragon1 Inc. - CTO

Mark is zeer actief in het enterprise architectuur vakgebied. De kans is groot dat je hem op een evenement tegenkomt en dat het gesprek al gauw over architectuurvisualisaties en architectuurprincipes gaat.

 
Reacties
Jo Aendenroomer op woensdag 10 februari 2010 17:27

mooi handvat om de elementen van een business architectuur met elkaar in volledigheid in verband te brengen
nu nog zorgen dat er resultaatgericht mee omgesprongen wordt!
zodanig dat de Architect echt de Regie inhoudelijk krijgt en behoudt

Ton de Rooij op woensdag 10 februari 2010 18:51

Jo Aendenroomer geeft de enterprise architect de inhoudelijke regie voor business architectuur. Dat maakt me nieuwsgierig naar hoe de enterprise architect op dat gebied samenwerkt met de verantwoordelijken/beslissers in de organisatie.
Hoe zien zij de rol van de enterprise architect?

Jo Aendenroomer op woensdag 10 februari 2010 19:46

Eerlijk gezegd zien de beslissers die rol van de enterprise architect meestal niet zo zitten en denken ze er zelf van te zijn. Daarom ook dat de enterprise architect best eens wat meer andere kleuren van De Caluwe aandacht zou mogen geven. Dit met als resultaat dat het management hem ook serieuzer gaat nemen.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.